Full review Fujinon GF500mm F5.6 R LM OIS WR – Lange tele voor middenformaat

Voor middenformaat is de Fujinon GF 500mm F5.6 de enige keus als je een lange tele wilt.

Introductie

De Fujinon GF 500mm F5.6 R LM OIS WR is de langste tele die je voor middenformaat kan krijgen. Het objectief heeft een beeldhoek van net iets meer dan 6 graden en dat komt ongeveer overeen met een 400mm F4.4 voor kleinbeeld. Het objectief is hierdoor uitstekend geschikt voor het fotograferen van wild of sport. Met dit objectief wordt het middenformaatsysteem van Fujifilm nog veelzijdiger. Het bereik kan nog verder vergroot worden met de 1.4x converter van Fujifilm. Dan krijg je een 700mm F8 (550mm kleinbeeld equivalent) en voor middenformaat is dat ronduit spectaculair. Het langste objectief van Fujifilm tot de komst van deze 500mm was de Fujinon GF 250mm F4 R LM OIS WR. Voor het Hasselblad H-systeem, dat niet meer geleverd wordt, was een 300mm verkrijgbaar en voor het huidige Hasselblad X-systeem is het langste objectief op dit moment een 135mm. Dat geeft aan hoe bijzonder deze 500mm is.

Het objectief is verder voorzien van beeldstabilisatie die goed samenwerkt met de stabilisatie in de nieuwere GFX-camera’s van Fujifilm. In de praktijk konden we rustig zittend met sluitertijden tot 1/25^e van een seconde uit de hand werken en dat is erg goed voor zo’n lange tele. Wie wil weten hoe het objectief het in de praktijk doet, kan dit artikel van collega Ger Meesters lezen.

Bouw

De Fujinon GF 500mm F5.6 R LM OIS WR is natuurlijk een fors objectief, met een lengte van bijna 25 centimeter. Voor een 500mm voor middenformaat is dat echter relatief bescheiden. Datzelfde geldt voor het gewicht van 1375 gram. Dat is niet niks als je er een hele dag mee rondloopt, maar voor dit bereik op een Fujifilm GFX-camera, valt het reuze mee. Het objectief is gelukkig mooi in zwart uitgevoerd, en niet in wit zoals de 500mm voor de APS-C camera’s van Fujifilm. Hierdoor valt het objectief toch een stuk minder op, en opvallen doe je al genoeg met een GFX-camera met een 500mm erop. Het objectief is degelijk uitgevoerd en weerbestendig. Het heeft een filtermaat van 95mm. Dat zijn forse filters, maar je kan tenminste filters gebruiken. Het objectief wordt geleverd met een forse kunststof zonnekap die ook omgekeerd kan worden bevestigd. De zonnekap heeft een rubber ring aan de voorkant waar je het objectief eventueel op neer kan zetten. In de zonnekap zit ook nog een venstertje dat je open kan schuiven voor het bedienen van polarisatiefilters. Op het voorste gedeelte van het objectief zitten programmeerbare knoppen, die je bijvoorbeeld kan gebruiken als focus hold knop. Daarachter zit een brede scherpstelring die een mooie mate van weerstand heeft. Handmatig scherpstellen van het objectief werkt hierdoor heel prettig. Daarachter zit de diafragmaring die ook op A kan worden gezet. Dan kan je het diafragma op de camera instellen als je dat liever hebt. Er is een C-stand voor custom instellingen. Daarachter zitten schakelaars voor het begrenzen van de afstandsinstelling (Full, oneindig tot 5 meter), de beeldstabilisatie (Off en ON) en er is een knop voor de autofocusstanden die samenwerkt met de Set-knop die er direct onder zit. De knop heeft drie standen: AF-L, Preset of (gewoon standaard) AF. Met de Set knop eronder kan je een afstand inprogrammeren die met de Preset knop kan worden vastgelegd. Zodra je dan op een van de knoppen op de voorzijde van het objectief drukt, gaat de afstandsinstelling direct naar die preset toe.

Het objectief wordt geleverd met een statiefgondel die draaibaar is. De voet ervan kan verwijderd worden als je liever uit de hand werkt en hij  heeft een Arca Swiss profiel, zodat je geen extra statiefplaat hoeft te monteren. Omdat het objectief zwaarder is dan de camera waarop hij gebruikt wordt, zitten er op het objectief ogen om een draagriem te bevestigen. Hierdoor kan je een set aan het objectief dragen, wat de druk op de bajonet aanzienlijk verminderd.

Scherpstelling

De Fujinon GF 500mm F5.6 R LM OIS WR werkt goed samen met de nieuwste scherpstelalgoritmes van de Fujifilm camera’s. Dat is te zien bij de foto van de roofvogel. Met de onderwerpsherkenning ingesteld op vogels, bleef de camera goed tracken, ook al kwamen er tijdens de vlucht andere vogels, elektriciteitsmasten en kabels door het beeld voorbij. De scherpstelling is behoorlijk vlot, dankzij de lineaire scherpstelmotoren van het objectief, maar het vastleggen van zwaluwen die op enkele meters afstand duikvluchten namen in een zwembad was toch te veel gevraagd. De camera herkende de vogels wel, maar voordat de camera de juiste scherpstelling te pakken had, was de vogel – letterlijk – weer gevlogen. Nu zijn zwaluwen dan ook wel heel snel en wendbaar en op korte opnameafstanden moet de scherpstelling relatief grote verstellingen maken.  Van 3 naar 4 meter is harder werken dan van 50 naar 60 meter. Op grotere afstanden is de scherpstelling prima in staat om snel van onderwerp te veranderen.

De kortste instelafstand is 275 centimeter. Dat lijkt heel veel, en er zijn ook best situaties waarin dat soms teveel is omdat je een klein vogeltje dan niet van al te dichtbij kan fotograferen. De maximale vergrotingsmaatstaf is dan ook maar een bescheiden 0,2x ofwel 1:5. Die wordt wel beter met de teleconverter, omdat de instelafstand gelijk blijft, maar de beeldhoek kleiner wordt. Een andere optie om de vergrotingsmaatstaf te verbeteren is natuurlijk croppen, en met een 100 megapixel sensor hou je natuurlijk nog aardig wat pixels over, zelfs na flink croppen.

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de Fujinon GF 500mm F5.6 R LM OIS WR is spectaculair. Al op volle opening laat dit objectief zowel in de MTF-grafieken als in de praktijk een hoge scherpte zien over het hele beeldveld, van hoek tot hoek. Er zit nauwelijks enig waarneembaar verschil tussen het centrum en de rest van het beeld. Diafragmeren naar F8 of F11 kan je doen om langere sluitertijden of (iets) meer scherptediepte te krijgen, maar voor de scherpte hoef je dat niet te doen.

Het contrast is ook er goed en het objectief heeft geen enkel probleem met tegenlicht. Chromatische aberraties , zowel lateraal als longitudinaal, of vertekening zijn eveneens afwezig. De scherptediepte is met een objectief als dit altijd gering en je krijgt al snel een prachtige onscherpte. Bokehballen vervormen op volle opening wel tot kattenogen, maar de bokehballen zijn wel mooi zacht en worden ronder met een stop dicht. Dit objectief is optisch gezien dus nagenoeg perfect.