Full review Nikon ZR

Introductie Nikon ZR

De Nikon ZR is een compacte Nikon Z6III met extra videomogelijkheden, zo kun je deze eerste cinemacamera van Nikon kort beschrijven.

Zo’n compacte full-frame systeemcamera doet denken aan de Sigma FP, maar ook de Sony A7C of voor de filmers de Sony FX3. De ook onlangs uitgebrachte Canon C50, met dezelfde sensor als de R6 III, is ook een compacte full-frame cinemacamera, maar wel een slag groter dan de Nikon ZR. Sony kiest bij de A7C voor een kleine, lagere resolutie, zoeker links in de body. Bij cinemacamera’s zie je dat de zoeker al lange tijd helemaal niet meer aanwezig is. Alleen de vrij recente Sony FX2 heeft opeens weer een mooie zoeker met een variabele hoek gekregen.

Een heel fijne toevoeging, ook voor het fotograferen en filmen vanuit een laag standpunt. De ZR heeft zo’n zoeker niet, maar in plaats daarvan een groot en helder vier inch scherm, voor een cinemacamera geen vreemde keus dus.

Filmers bewegen veel met de camera en met je oog aan een zoeker verlies je al snel het overzicht. Daarom gebruiken veel filmers liever een groot scherm, maar hoe handig is zo’n scherm voor fotografie? Met de test van Nikons eerste cinema-objectief, de Nikkor Z 28-135mm F4.0 PZ in Focus 3 van vorig jaar nog vers in het geheugen, was ik wel heel benieuwd wat deze nieuwe toevoeging aan Nikons film-assortiment te bieden zou hebben. Een testexemplaar kwam vlak voor mijn reis naar Spanje beschikbaar en ik moest even nadenken met welk objectief ik de camera zou meenemen.

Al snel kwam ik tot de conclusie dat de lijvige 28-135mm F4.0 PZ geen ideale combinatie met de compacte, lichte Nikon ZR zou opleveren. Ik koos daarom voor een compactere, lichtere zoom met dezelfde lichtsterkte, de Z 24-70mm F4.0 S. Dit compacte zoomobjectief kun je voor vervoer nog iets korter maken door de zoomring na de 24mm-stand nog een stukje door te draaien. Met de ZR vormt dit ook een lekker lichte combinatie voor reisfotografie.

Is de Nikon ZR een reiscamera?

Hoe zou de Nikon ZR bevallen als reiscamera?
Ik wist gelijk al dat ik in het zonnige zuiden een zoeker zou gaan missen.
Ik ben gewend om voor fotografie naar een van de omgeving afgeschermd zoekerbeeld te kijken. Je kunt je dan even helemaal concentreren op het beeld, zonder afleiding en zonder reflecties.

Het 4 inch grote en wel 1000 Nits heldere beeldscherm is echter ook bij fel zonlicht heel goed bruikbaar. Het is wel en glimmend scherm en om reflecties te voorkomen heb ik er deze reis een zonneschermpje overheen geschoven.

Dat maakt de hoek, waaronder je op het lcd kunt kijken, wel iets kleiner, maar zorgt wel voor een contrastrijker en duidelijker beeld. De autofocus van de ZR is in combinatie met de 24-70 snel, accuraat en trefzeker. Over de scherpstelling hoef je je dus geen zorgen te maken, als miste ik wel een AF-On knop op de achterkant van de body. Vooral bij landschapsfotografie maak ik liever eerst de compositie. Vervolgens stuur ik het AF-punt naar de juiste locatie en druk dan 1x op de AF-On knop en kan zoveel foto’s maken als ik wil, zonder me nog over de scherpstelling druk te hoeven maken. Met de autofocus gekoppeld aan de ontspanknop moet je iedere keer checken of de scherpstelling niet versprongen is en dat is vooral op een lcd minder handig. Bij het fotograferen van vooral landschappen heb ik het histogram gebruikt om ervoor te zorgen dat lucht en de besneeuwde bergtoppen niet overbelicht zouden raken. Door het hoge contrast tussen de door de zon beschenen sneeuw en de donkere bergen en begroeiing eronder, resulteert dit wel regelmatig in een grotendeels vrij donker beeld op het lcd en was ik extra blij met mijn zonneschermpje.

De .NEF-bestanden laten zich gelukkig probleemloos ophelderen in de donkere partijen, hetgeen getuigt van een groot dynamisch bereik van de sensor, maar met een fysieke sluiter had dit waarschijnlijk nog iets hoger kunnen zijn. De raw-bestanden zijn zo’n 20Mb groot en kun je het beste op de CFExpress-kaart wegschrijven. Dan kan je ook lekker doorschieten en eventueel nog je kleinere jpeg-bestanden op de micro-sd-kaart zetten, maar ik heb die eigenlijk helemaal niet gebruikt. De accu, die via de usb-c poort opgeladen kan worden, heb ik alleen voor vertrek opgeladen en had bij terugkomst nog steeds voldoende prik voor wat extra testopnamen. De Nikon ZR heeft geen fysieke sluiter, maar beschikt wel over sensorstabilisatie.

Is de Nikon ZR een cinemacamera?

De Nikon ZR wordt geprofileerd als een cinemacamera en de samenwerking, of eigenlijk moet ik zeggen overname van RED geeft de camera de mogelijkheid om gebruik te maken van een aantal unieke RED-uitvindingen, die de camera’s van dit Amerikaanse merk populair gemaakt hebben bij filmers. De ZR is daarmee de eerste niet-RED camera die in R3D (redcode-raw) kan filmen. De ZR kan het zelfs ook nog intern wegschrijven, evenals het eigen N-Raw en Apple’s ProRes Raw. Bij de ZR heet de door RED ontwikkelde Raw-codec R3D (NE) en is dus een door Nikon aangepaste variant.

Een groot voordeel is in ieder geval dat het materiaal van de Nikon ZR probleemloos gemixt kan worden met dat van RED-camera’s. Daarnaast zijn ook de LUT’s, die er voor RED-RAW zijn, in de ZR te gebruiken als preview en voor de grading. Naast deze bijzondere toevoeging heeft de ZR nog iets speciaals, namelijk 32-bits float audio-opnamen. Een opnameformaat waarmee geluid eigenlijk nooit te zacht, maar zeker niet te hard opgenomen kan worden.

Ideaal voor reportage- en documentairemakers, die soms met grote verschillen in geluidssterkte te maken hebben.

Helaas kan op dit moment het geluid alleen nog maar via de kleine 3,5mm jack ingevoerd worden of met Nikons eigen digitale opzetmicrofoon, de ME-D10. Naar verluid werkt Tascam aan een microfoonadapter met XLR-ingangen die in de digitale accessoire-schoen geschoven kan worden. Dat zou een stuk stabielere geluidsinvoer mogelijk maken met meerdere kanalen en van de ZR meer cinemacamera maken.

Want naast de professionele raw en gecomprimeerde codecs, het grote 4 inch display en verschillende belichtingstools zoals een waveform monitor en zebra’s, heeft de ZR, vooral uiterlijk, niet zo heel veel weg van een camera bedoeld voor video. Zo is de Nikon ZR uitgerust met een fragiele micro-USB-poort en zijn er relatief weinig knoppen en wielen op de body te vinden. Ook de plaatsing van de CFexpress-kaart in het batterijcompartiment doet meer aan een compacte camera bedoeld voor recreatieve fotografie denken. Ook heeft de ZR, net als alle andere compacte cinemacamera’s overigens, geen ingebouwde ND-filters. Daarmee lijkt de ZR vooral bedoeld als tweede (B) camera voor bijvoorbeeld interviews of reportages, naast een professionele A-camera zoals de RED-camera’s. Wil je de ZR als zelfstandig camera inzetten voor video, dan ontkom je er niet aan om additionele zaken aan te schaffen die de tekortkomingen van de ZR als cinemacamera compenseren. Nikon geeft op zijn website hiervoor al een heel aantal mogelijkheden aan.

Overzicht van belangrijke functies: Nikon ZR-cinemacamera

-Tot 6K/60p opnemen in de camera: flexibele beeldsnelheden en resoluties. Van filmische 24p tot 240p extreme slow motion. Van rijk gedetailleerde 6K tot scherpe, compacte 1080p.

-Semi-gestapelde full-frame sensor: breed dynamisch bereik en hoge uitleessnelheden die rolling shutter-vertekening effectief minimaliseren.

-Gerenommeerde RED-kleurwetenschap: een exclusieve R3D NE-codec van RED biedt enorme vrijheid bij de nabewerking en maakt het mogelijk om ZR-beeldmateriaal te combineren met video die is opgenomen met een RED-camerasysteem.

-Grote, heldere 4-inch draai- en kantelbare monitor met touchscreen: ondersteunt het DCI-P3-kleurengamma en heeft een royaal 16:10-beeldformaat. De functies worden bediend met zachte, stille tikjes op het scherm en er kunnen maximaal 10 3D-LUT’s in de camera worden geladen om tijdens het filmen op de monitor te bekijken.

-Dual Base ISO van 800/6400: bij opnamen in Log3G10. Het brede dynamische bereik van meer dan 15 stops van de sensor blijft behouden bij beide basis-ISO-waarden.

-32-bits float-audio-opname in de camera: neem geluid vrij op met de interne microfoons van de camera of een compatibele externe microfoon en pas de niveaus achteraf aan zonder clipping.

-Filmische videostanden en eigen RED Picture Controls: met 4 creatieve videostanden en 9 eigen RED-voorinstellingen voor content met een filmische look en feel, rechtstreeks uit de camera.

-Snelle, intelligente AF: snel, nauwkeurig, betrouwbaar en aanpasbaar. Intelligente onderwerpdetectie en -tracking, aangepaste breedveld-AF en selecteerbare AF-snelheden voor vloeiende, herhaalbare focusovergangen.

-In-body beeldstabilisatie over 5 assen: Nikons vibratiereductie met beeldsensorverschuiving houdt de opnamen stabiel.

-Correctie van focus breathing: voor vloeiendere, natuurlijker ogende overgangen.

-Lange opnametijden: een innovatief ontwerp van de camerabody voert warmte efficiënt en geruisloos af.

-Licht, stevig: de ZR weegt circa 540 gram (alleen de camerabody) en is volledig weerbestendig.

-Z-vatting voor flexibiliteit in objectiefkeuze: bevestig elk Nikkor Z-objectief, elk objectief met F-vatting van Nikon en een breed scala aan objectieven van derden.

-Uitbreidbaar: Met Nikon-accessoires en accessoires van partnermerken kan de ZR centraal worden gesteld een uitgebreide videorig.

-Nieuwe ME-D10 digitale shotgunmicrofoon: Compatibel met het 32-bits float-audioformaat en beschikt over een signaal-ruisverhouding van 77 dB voor geluid zonder vervorming.

Op de IBC in Amsterdam in september 2025 had Nikon voor een select gezelschap een evenement georganiseerd om alvast even met de ZR te kunnen werken. We gingen naar de overkant van de RAI, naar The Upside Down, een evenementenlocatie waar alles ondersteboven is.

Conclusie test Nikon ZR