Full Review OM-System OM-3: Instant-Classic

De OM-3 kan met zijn bijzondere ontwerp nieuwe gebruikers aanspreken of bestaande gebruikers verleiden om eens over te stappen.

Introductie OM-System OM-3

Als merk is OM-System nu zo’n vijf jaar oud, maar het heeft als cameramerk een lange, lange geschiedenis achter zich. OM-System is de voortzetting van de cameratak van Olympus. De eerste modellen waren daarom logischerwijs directe opvolgers van de al bestaande Olympus modellen. De Olympus OM-D E-M5 III werd de OM-5, de OM-D E-M1 III werd de OM-1 en inmiddels zijn er van die modellen ook weer ‘Mark II’ versies. De kleine updates deden liefhebbers van het merk vrezen dat OM-System er enkel op uit was om nog zoveel mogelijk geld uit de bestaande technologie te halen en dat er geen innovatie meer te verwachten was. De OM-3 is daarom een hele frisse wind door het OM-systeem. De body is volledig nieuw ontworpen, met veel gevoel voor de geschiedenis van Olympus. Als je niet beter weet, zou je zomaar kunnen denken dat het een Olympus OM-1 uit de jaren ’70 is. Het is een van de mooiste en meest klassieke camera’s die de afgelopen jaren is geïntroduceerd. Zwartkijkers zouden kunnen opmerken dat de camera geen werkelijke vernieuwingen bevat, en dat alle technologie afkomstig is uit al bestaande modellen. Dat klopt, maar dat geldt in feite ook voor camera’s als de nieuwe Fujifilm X-E5 of de populaire Sony A7C II. Net als die modellen kan de OM-3 met zijn bijzondere ontwerp nieuwe gebruikers aanspreken of bestaande gebruikers verleiden om eens over te stappen naar een nieuwe body.

Nieuw en vertrouwd

De OM-System OM3 zou je kunnen zien als een fusie van de Olympus PEN-F en de OM-System OM-1. Net als de PEN-F, dat een Olympus model is waar OM-System (nog?) geen opvolger van heeft uitgebracht, heeft de OM-3 een retrostyling die bijna als twee druppels water lijkt op een analoge voorganger van zo’n 50 jaar geleden. In dit geval is dat geen meetzoekermodel, maar de originele OM-1 spiegelreflex. Die camera was destijds een wonder van miniaturisering, voor een professionele kleinbeeldcamera, met 136x83x50mm en een gewicht van 490 gram. De nieuwe OM-3 is maar net iets groter met 139x89x46mm en weegt 496 gram. Dat is een groot verschil met bijvoorbeeld de Nikon Zf, die lijkt op de Nikon’s uit dezelfde periode als de analoge OM-1, maar veel groter en zwaarder is. De overeenkomsten gaan verder. Net als de OM-1 heeft de OM-3 geen handgreep, wat destijds gebruikelijk was maar tegenwoordig bijzonder. De OM-3 heeft ook het vrij puntige zoekerhuis van zijn illustere voorganger en op de plek waar de OM-1 een hendel had zitten, zit op de OM-3 de Creative Dial die we kennen van de digitale PEN-F. Inwendig komen we nog meer bekende onderdelen tegen, in de vorm van de stacked sensor uit het topmodel van OM-System, de OM-1 Mark II. De OM-3 is niet per se goedkoop, maar wel de goedkoopste camera met zo’n stacked sensor. De OM-3 heeft ook de processor van de OM-1 Mark II en samen met de stacked sensor zorgt dat voor bijzondere prestaties. Zo heeft de OM-3 een hoogste opnamesnelheid van 120 beelden per seconde, al is dat niet met alle objectieven.

De Creative Dial op de voorzijde biedt functies die op de OM-1 Mark II ook zitten, maar door die aan een knop toe te wijzen, maak je er sneller en makkelijker gebruik van. De knop laat je direct kiezen tussen de Art filters, Mono (zwart-wit), of Color, waarbij je zelf kleurenprofielen kan finetunen. Je kan tinten en kleurtoon aanpassen en ruis en scherpte, contrast en vignettering versterken. Ook kan je kleurenfilters toekennen. Er zijn nu vier customstanden om eigen instellingen aan toe te kennen, en dat zijn er drie meer dan de OM-1 heeft. Dat nodigt uit om wat wildere customstanden aan te maken. Op de achterkant zit een CP-knop waar de Computational Photography functies van OM-System aan kunnen worden toegekend. Dat zijn onder andere het Live ND filter, dat nu ook een ND-64 heeft, het GND (Graduated ND) filter, Focus Stacking, dat het beeld in de camera kan samenstellen, HDR, Multi-Exposure, Keystone (perspectief correctie) en fisheye compensatie. Door de knop ingedrukt te houden, kan je snel door de mogelijkheden scrollen.

Bouw en bediening

De OM-3 is bijna een ons zwaarder dan de OM-5 en dat voel je echt wel. Dat komt voor een groot deel door de bijna volledig metalen behuizing, waar de OM-5 een body heeft die grotendeels uit kunststof bestaat. Dat extra gewicht zorgt ervoor dat de camera heel degelijk aanvoelt en het versterkt ook dat vintage-gevoel dat de camera oproept. Die degelijkheid is overigens meer dan een gevoel: de camera heeft een IP-53 classificatie voor weerbestendigheid. Behalve Leica is er geen ander merk dat camera’s of objectieven maakt die ook daadwerkelijk een waardering hebben voor hoe goed ze tegen water bestand zijn.

Aan de voorzijde is de camera heel strak, dus zonder handgreep en met enkel de Creative Dial als opvallend element.

De bovenkap is typisch OM-System, met twee klassiek ogende metalen draaiwielen en een keuzeknop voor het instellen van de programmastanden. Doordat de body wat langer is, is er ook nog meer dan voldoende ruimte voor een Fn-knop en een knop voor het starten van video-opnames. Links van de zoeker zit een draaiknop voor fotografie, video en S&Q (slow en quick), een knop voor het Super Control Panel en de aan-uit schakelaar. Ideaal is om de aan/uit schakelaar rechts te hebben, zodat de camera eenhandig te bedienen is.

Dat kan, door de Fn-keuzeschakelaar achterop de camera te selecteren als aan/uit schakelaar. Alle andere knoppen zijn ook vergaand programmeerbaar. Het 7,6cm scherm is kantelbaar en draaibaar, heeft een resolutie van 1,62 megapixel en is aanraakgevoelig. De zoeker heeft helaas nog steeds een resolutie van 2,36 megapixel en een vergroting van maar 0,69x. Het is oké voor het maken van opnames, maar voor beoordelen van kritische scherpte is het aan de lage kant. Voor instapcamera’s is deze resolutie prima, maar de OM-3 biedt zoveel, dat een iets betere zoeker de camera niet zou misstaan. Op de achterzijde zit verder een AF-on knop en een vierweg-controller, maar helaas geen joystick. De OM-3 heeft maar 1 kaartsleuf voor UHS-II SD-kaarten. Aan de linkerzijde zitten drie dekseltjes voor de micro-HDMI, USB-C, microfoon- en koptelefoonaansluiting. Ze sluiten goed af, als ze dicht zitten, maar je moet ze wel zorgvuldig aandrukken om te voorkomen dat ze per ongeluk weer opengaan. De camera heeft de krachtige accu van de OM-1 overgenomen en haalt daarmee op papier 590 opnames. Tijdens een theatervoorstelling op de Boulevard schoten we echter meer dan 500 opnames in drie kwartier, waarbij de accu maar 10% aan lading verloor.

Beeldkwaliteit

Een fraaie behuizing garandeert nog niet dat de camera ook fijn is om mee te werken. Maar de OM-3 overtuigt ook in de praktijk. De grip is iets minder dan bij de OM-5 en OM-1 modellen, zeker als je zwaardere objectieven gebruikt. Gelukkig zijn de meeste Micro Four Thirds objectieven vrij compact en licht. De mechanische sluiter is mooi gedempt. Je hoeft dus niet zo snel naar de elektronische sluiter te gaan, maar als het moet, is dat geen probleem door de snelle uitleestijd. Je hebt hierdoor weinig last van rolling shutter.

De beeldkwaliteit is precies wat je verwacht van een high end Micro Four Thirds camera. Met zijn 20 megapixel op een relatief kleine sensor, kan hij zich meten met vergelijkbare 20 en 24 megapixel APS-C camera’s, maar heeft hij wel wat minder detail dan de topmodellen van Canon en Fujifilm, die met 33 en 40 megapixel gewoon meer resolutie hebben. De OM-3 beschikt wel over een paar prima multishot high-res mogelijkheden die 50 of 80 megapixel bestanden opleveren. De beelden worden direct in de camera samengevoegd. Hierdoor kan je meteen controleren of je geen artefacten hebt door beweging en in de meeste gevallen zorgen de high res opnames voor een kleine maar zichtbare toename van details in de foto. De high-res standen hebben als extra voordeel dat ze door oversampeling het dynamisch bereik verhogen en de ruis verlagen. Zonder high res kan de OM-3 op de laagste ISO-waardes goed meekomen qua dynamisch bereik, maar op hogere gevoeligheden is APS-C wel iets in het voordeel. Daar staat dan tegenover dat OM-System en Panasonic veel erg goede en compacte objectieven hebben, zodat je makkelijk een of meer kleine, lichtsterke objectiefjes bij je kan steken, zodat je die hoge gevoeligheden minder snel nodig hebt.

Video

De OM-3 kan filmen in 4K tot 60 beelden per seconde zonder crop, tenzij je de elektronische stabilisatie aanzet. Die zorgt dan wel voor een kleine crop van ongeveer 1,2x. Maar ook zonder de elektronische stabilisatie doet de stabilisatie op de sensor al goed zijn werk, ook in video. De OM-3 kan net als de OM-1 Mark II filmen in 10 bit in H.265, maar alleen wanneer je in log werkt of in HLG. Anders ben je beperkt tot 8 bit H.264 opnames. OM-System kiest er dus voor om de standen waarin je wel moet nabewerken, wat meer bitdiepte te geven. Als je die niet gebruikt, moet je wel zorgen dat je de belichting en witbalans al direct in de opname goed instelt. De OM-3 heeft het nieuwe menusysteem van OM-System, dat aanraakgevoelig is en in combinatie met de schakelaar voor fotografie en film, instellingen voor beide functies los van elkaar onthoudt. Voor wie 4K/60p overigens niet snel genoeg is, kan de camera nog filmen in Full HD tot 240 beelden per seconde. Gek genoeg haalt de camera geen 4K/120p, terwijl je wel in 120 beelden per seconde kan fotograferen.

Autofocus

De autofocus werkt behoorlijk goed en snel tot de hoogste snelheid van 50 beelden per seconde. Op 120 beelden per seconde kan je alleen voor het eerste beeld scherpstellen. Kiezen van een autofocuspunt kan zowel op het touchscreen als met de vierwegknop op de achterzijde. De camera heeft een verbeterde onderwerpsherkenning. Hij kan personen herkennen en ook gezichten en ogen, auto’s, motorfietsen en vliegtuigen, treinen, vogels en honden en katten. De standaard tracking weet over het algemeen onderwerpen goed vast te houden, maar werkt niet automatisch met de onderwerpsherkenning. Daar is een aparte instelling voor nodig. Je moet dus het systeem even leren kennen om er het maximale uit te kunnen halen. De onderwerpsherkenning werkt goed, maar met de tracking aan blijft de autofocus net niet zo goed plakken als bij de beste AF-systemen. Af en toe wil de autofocus nog weleens afdwalen naar de achtergrond.

Bijzondere functies

Wat OM-System camera’s onderscheidt van die van andere merken, zijn de computational photography mogelijkheden. Waar je bij andere merken nog wel dingen als focus stacking en Pre-Capture heeft, gaat de OM-3 veel verder. Om te beginnen heeft de camera de mogelijkheid om het effect van grijsfilters na te bootsen. Je hoeft dus met de OM-3 geen ND-filter voor het objectief te zetten om dan met een lange sluitertijd en de camera op statief stromend water of bewegende wolkenluchten te fotograferen. In plaats daarvan kan je met de OM-3 een serie opnames snel achter elkaar maken die dan in de camera worden gecombineerd tot een opname die eruitziet alsof hij met een veel langere sluitertijd gemaakt is. De OM-3 heeft ND2, 4, 8, 16, 32 en 64 filters. Een andere mogelijkheid is om een verlopend grijsfilter in te stellen met een sterkte van 1, 2 of 3 stops. De camera maakt dan 2 opnames met verschillende belichtingen en voegt die samen. De ligging en de hardheid van de overgang is instelbaar. Verder heeft de camera een megapixel high-res multishot mode, die 50 megapixel jpegs en 80 megapixel raws oplevert die ook in de camera worden gecombineerd. Er is focus stacking, in de camera, een HDR-optie en de mogelijkheid om meerdere belichtingen in een beeld te maken voor creatieve effecten.

Ten opzichte van de concurrentie

Waar moet je de OM-3 mee vergelijken? De Panasonic Lumix G9 II is een Micro Four Thirds model waar de OM-3 mogelijk mee concurreert. Of de Sony A6700. Wellicht ook de Fujifilm X-T5. Allemaal erg goede camera’s. De APS-C camera’s hebben het voordeel van een iets grotere sensor en de X-T5 heeft daar ook nog veel extra pixels op zitten. De X-T5 heeft verder ook een redelijk analoge uitstraling, al ziet hij er nog net niet zo klassiek uit als de OM-3. De OM-3 zet daar de beste weerbestendigheid in zijn klasse tegenover plus de handige knop om allerlei filters in te stellen. Maar behalve voor het uiterlijk moet je ook alle computational photography mogelijkheden op waarde kunnen schatten. Die zorgen dat je met de camera dingen kan waar je bij andere merken extra hulpmiddelen voor nodig hebt zoals ND-filters, GND-filters of een statief.

Conclusie test OM-System OM-3