Full Review Ricoh GR IV – De enige echte compacte compactcamera

De Ricoh GR IV is de meest compacte APS-C camera en past gemakkelijk in een broekzak.

Introductie Ricoh GR IV

Compactcamera’s zijn helemaal terug van weggeweest. De Fujifilm X100 VI, de Sony RX1 III en zelfs de premium Leica Q3 staan in grote belangstelling. Al die camera’s worden compactcamera’s genoemd omdat ze een vast aangebouwd objectief hebben waarmee ze iets kleiner zijn dan de systeemcamera’s van dezelfde merken met vergelijkbare objectieven. Maar geen van die compactcamera’s is zo compact dat je ze makkelijk in een broekzak of de borstzak van een overhemd kan stoppen. Er is echter een compactcamera die vaak over het hoofd wordt gezien, en waar dat wel heel makkelijk mee kan: de Ricoh GR. Ricoh is een merk dat al vooral geassocieerd wordt met printers en dat al lang geleden is opgehouden met het maken van camera’s met verwisselbare objectieven. De GR-serie bestaat al sinds 1996 en is de kurk waar de cameradivisie de laatste jaren op drijft. Het is ook wel een prachtige kurk.

De camera’s voelen een dankzij een lichtmetalen behuizing hoogwaardig aan en ze zijn bovenal ook echt compact. De nieuwste versie is de GR IV. De camera heeft een 26 megapixel APS-C sensor met een 18.3mm F2.8 objectief dat dezelfde beeldhoek heeft als 28mm F2.8 op de originele, analoge GR uit 1996. Dit is inmiddels de vierde generatie van de digitale GR’s en daarin zijn, met behoud van al het goede en vertrouwde, weer de nodige verbeteringen aangebracht. Zo heeft de GR IV een nieuwe 26 megapixel Backside Illumited sensor. Het objectief is vernieuwd, met nu 3 asferische elementen. De camera start volgens Ricoh ook 0,2 seconde sneller op. Dat lijkt weinig, maar het maakt de camera beter bruikbaar voor straatfotografie. Bij de oudere modellen was het langzame opstarten de reden dat veel fotografen de camera aanlieten, waardoor de kleine accu snel leeg raakte. Met een opstarttijd van maar 0,6 seconden kan je de GR IV gerust uitzetten wanneer je hem niet gebruikt. De sensor is voorzien van een nieuwe coating en een verbeterd mechanisme om stof te voorkomen. Die kan je er namelijk als gebruiker zelf niet afhalen en als ze er op zitten moet je de camera opsturen. Met de GR IV is dat risico dus veel kleiner geworden. Verder heeft de GR IV een dunnere en iets lagere body, een nieuwe processor en een nieuw ontwikkelde beeldstabilisatie.

Bouw en bediening

De Ricoh GR IV is dus nog iets kleiner geworden dan de GR III en is nu nog maar 32,7mm dik. Het dikste punt van de camera is niet het objectief, maar de grip. Zodra je de camera aanzet, komt het objectief wel iets naar buiten, maar dat is ongeveer ook maar een centimeter. Dit is dus echt een hele compacte camera. Veel kleiner dan een moderne smartphone en alleen iets dikker. Op de voorzijde zit het objectief met een afneembare ring om een adapter voor filters of een groothoekadapter te bevestigen. Op het kleine, maar prettige greepje zit het voorste instelwiel. Bovenop de camera zit een aan/uit knop die groen oplicht als de camera aanstaat, een brede ontspanknop en een keuzewiel voor de belichtingsprogramma’s. Naast de gebruikelijke standen biedt de GR IV ook drie customstanden en een Sn(ap) instelling. Op Sn neemt de camera direct een foto zodra je op de ontspanknop drukt op een vaste afstandsinstelling.

Achter op de camera zijn een paar zaken verandert ten opzichte van de GR III. De IV heeft nu weer een achterste instelwiel, en de tuimelschakelaar die op die plaats op de GR III zat, zit nu op de rechterbovenhoek, waar hij op de GR II ook zat. Rondom de OK-knop zit niet langer een wiel, maar een makkelijker te bedienen vierweg-controller voor ISO, macro, drive en witbalans. Het scherm kan niet gekanteld worden, maar is wel aanraakgevoelig. Het heeft 1,04 miljoen beeldpunten en is redelijk helder. Op de rechterzijkant zit een klein klepje voor USB-C poort waarmee ook de accu kan worden opgeladen. De accu is nu de DB120, in plaats van de DB110 van de GR III. Dat levert volgens de CIPA-norm zo’n 50 extra opnames op. Dat lijkt weinig, maar is een toename van 25%. Op de linkerhoek zit – bijna onzichtbaar – een knopje om de camera op video te zetten en te wisselen van geheugen. Door de grotere accu heeft de camera nu namelijk enkel plaats voor een micro-SD kaart in plaats van SD, maar de GR IV heeft nu ook 53 Gb intern geheugen. Dat werkt misschien wel handiger dan micro-SD en het is goed om opties te hebben.

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de Ricoh GR IV is uitstekend. Het dynamisch bereik is goed en ruis wordt pas bij hogere gevoeligheden, zeg zo vanaf 1600 of 3200 ISO, zichtbaar. Ricoh past wel ruisreductie bij hoge ISO’s toe in de raw-bestanden. Dat kan je dus niet uitzetten. De opnames hebben daardoor minder ruis op hoge gevoeligheden dan je zou verwachten, maar ook iets minder detail. Het 18mm objectief levert al op volle opening een goede scherpte en contrast met een klein verloop naar de hoeken. Met een stop diafragmeren trekken de hoeken qua scherpte goed bij en wordt ook het contrast nog beter. Het objectief is nauwelijks gevoelig voor tegenlicht en chromatische aberraties of vertekening zijn ook niet aanwezig.

Op de kortste instelafstanden, bij het gebruik van de macro-instelling, blijven de scherpte en het contrast goed. De Ricoh heeft een centraalsluiter, waardoor de camera bij iedere sluitertijd kan (invul)flitsen. De kortste sluitertijd is echter maar 1/2500^e op F2.8 en F4 en 1/4000^e vanaf F5.6. Gelukkig heeft de GR IV een ingebouwd 2 stops ND filter zodat je ook met volle zon op F2.8 kan fotograferen. Ten opzichte van de GR III is de beeldstabilisatie verbeterd en die werkt prima. Als je met een GR IV op stap gaat, wil je vast geen statief meenemen en met deze stabilisatie heb je die ook vrijwel niet meer nodig.

Video

Met de Ricoh GR IV kan je ook filmen, maar dat is alleen in Full HD, 1920×1080 pixels, tot 60 beelden per seconde. De kwaliteit is niet meer dan redelijk, voor Full HD dus. Het verschil met een goed 4K-beeld is daardoor vrij groot. Video is dus niet de reden dat je de Ricoh GR IV koopt. Een moderne smartphone is dan een betere optie als je wilt filmen.

Autofocus

De autofocus is in S-AF behoorlijk snel, bij voldoende licht. De GR IV heeft nu ook gezichts- en oogherkenning, maar dat is nog niet op het niveau van Sony of Canon en ook de continue autofocus en tracking lopen wat achter. Voor straatfotografie zijn die daarom minder goed bruikbaar, maar gelukkig is er de Snapshot instelling. Daarmee kan je de afstand waarop de camera scherpstelt zelf instellen of je kan kiezen voor een scherptedieptebereik waarna de camera het diafragma en de instelafstand voor je regelt. Ideaal dus voor snapshots.

De GR IV heeft verder een aparte macrostand waarmee je kan scherpstellen van 6 cm tot 15 cm.

Bijzondere functies

De snapfocus (SN) instelling is wat de camera echt bijzonder maakt voor straatfotografie. Je kan zowel de afstand instellen als het diafragma kiezen. In een balkje links op het scherm zie je dan wat dan op aangegeven hoeveel scherptediepte je hebt en of dat genoeg is. Op de SN-stand is de camera heel snel om mee te werken. Het is dan letterlijk een kwestie van je camera op je onderwerp richten en afdrukken. Perfect voor straatfotografie.

Ten opzichte van de concurrentie

De GR IV heeft als fotocamera voor straatfotografie eigenlijk geen directe concurrentie. De populaire Fujifilm X100 VI met APS-C sensor en F2 35mm (equivalent) objectief is misschien wel een betere camera, vanwege de betere videomogelijkheden, betere autofocus en de uitgebreide filtermogelijkheden. Maar de Fujifilm is een heel stuk groter. Zoek je iets dat net als de GR IV in een broekzak past, dan kom je snel uit bij bijvoorbeeld de Sony RX100 VII. Die heeft echter een kleinere 1 inch-type sensor,en een minder lichtsterk objectief. Het objectief heeft dan wel weer een lekker groot zoombereik en de camera heeft een elektronische zoeker. Maar de beeldkwaliteit van de GR IV is echt wel wat beter en de hogere lichtsterkte van het objectief maakt hem ook beter geschikt voor straat- en reportagefotografie. Wie niet geeft om een zoeker, maar wel wat zoom wil hebben, zou ook nog eens kunnen kijken naar een nieuwkomer als de Canon V1, met een iets kleinere 22 megapixel sensor, maar wel een 16-50mm F2.8-4.5 (equivalent) zoomobjectief. Zowel de Sony als de Canon hebben wel veel betere videomogelijkheden dan de Ricoh. Dus voor wie video van belang is, zijn er wel degelijk betere keuzes.

Conclusie test Ricoh GR IV