Full Review Sigma 17-40mm F1.8 DC Art

De Sigma 17-40mm F1.8 DC Art is misschien wel de mooiste standaard zoomlens voor APS-C van dit moment.

Introductie

Er was eens… Zo beginnen veel verhalen, maar zelden cameratesten. Maar in het geval van de Sigma 17-40mm F1.8 DC Art, moeten we toch eerst even terug in de tijd om te begrijpen waarom dit objectief zoveel losmaakt bij sommige fotografen en filmers.

Het is namelijk de opvolger van de redelijk legendarische Sigma 18-35mm F1.8 Art. Dat objectief kwam uit in een tijd dat digitale spiegelreflexcamera’s de norm waren en dan vooral de APS-C modellen. We hebben het dan over het voorjaar van 2013. APS-C was toen nog veel meer een geaccepteerde standaard voor professioneel gebruik dan nu, met camera’s als de Canon 7D Mark II en de Nikon D7100 en de D500 die iets daarna kwam. Vooral voor video was APS-C populair, omdat het overeenkomt met het Super-35 formaat waar veel filmers bekend mee zijn. Maar bij gelijke diafragma’s levert APS-C ongeveer een stop meer scherptediepte dan kleinbeeld. Filmers en fotografen die op zoek waren naar minder scherptediepte voor een meer filmische uitstraling moesten daarom op APS-C veelal gebruik maken van vast-brandpunt objectieven. Dat veranderde allemaal met de komst van de Sigma 18-35mm F1.8 Art. Dat objectief bood een bereik van 28 tot 50mm (kleinbeeld equivalent) met een vaste lichtsterkte over het hele bereik van F1.8, wat qua scherptediepte ongeveer overeenkomt met F2.4 op kleinbeeld. Het objectief was voor die tijd heel scherp en sommige filmers claimden zelfs dat hun exemplaar parfocaal was, wat wil zeggen dat de scherpstelling niet veranderde tijdens het zoomen. Op de GH-camera’s van Panasonic kon je de 18-35mm zelfs gebruiken met adapters die de lichtsterkte en de beeldhoek nog groter maakten. Hierdoor kon je de look krijgen van kleinbeeld voor een fractie van de prijs.

De Sigma 17-40mm F1.8 Art is de spirituele opvolger van dat objectief. Nog steeds voor APS-C, maar nu voor spiegelloze camera’s, met iets meer groothoek en nog iets meer tele en nog altijd met diezelfde hoge lichtsterkte. Het objectief komt wel in een veranderde markt, waar vooral kleinbeeld de norm lijkt te zijn geworden. Toch worden er ook nog steeds veel APS-C camera’s gekocht en deze Sigma zou zomaar een goede reden kunnen zijn om dat te blijven doen. Het objectief is verkrijgbaar in Sony E, Fujifilm X en L-vatting voor Leica, Sigma en Panasonic en gelukkig ook voor Canon RF.

Bouw

Dat de Sigma 17-40mm F1.8 DC Art ontworpen is voor spiegelloos zie je terug aan de afmetingen en het gewicht. Het is een halve centimeter kleiner in lengte en diameter en maar liefst 275 gram lichter dan de 18-35mm F1.8, ondanks het toegenomen bereik. De filtermaat is geslonken van 72mm naar 67. Dat maakt het nieuwe objectief makkelijker te hanteren. Het is wel een echt Art-objectief, met een hoge bouwkwaliteit en goede weerbestendigheid, inclusief een pakking op de bajonet. De zonnekap sluit qua vormgeving prachtig aan, met eenzelfde gekartelde rand om wat meer grip te bieden als het objectief en een knopje om de kap te ontgrendelen. Het objectief heeft een scherpstelring, een zoomring en een diafragmaring die op de meeste versies is voorzien van diafragmagetallen. Die versies hebben ook een A-stand waarin het objectief vergrendeld kan worden en een mogelijkheid om het diafragma klikloos te maken. De uitvoering voor Canon heeft wel een draaibare ring waarmee het diafragma kan worden bediend en waaraan je ook allerlei andere functies zoals ISO, witbalans of belichtingscorrectie kan toewijzen. Het is dus een multicontrolring, die op de RF-objectieven van Canon aan de voorzijde zit. Helaas kan je deze ring op de Canon versie niet klikloos maken, wat voor video een gemiste kans is.

De zoomring draait prachtig soepel net als de scherpstelring. Bijzonder is dat zowel het zoomen als het scherpstellen volledig intern gebeuren. Het objectief veranderd dus nooit van lengte. Voor de balans op een gimbal bij videowerk is dat ideaal. Verder heeft het objectief nog twee programmeerbare knoppen en een AF/MF schakelaar. De Sigma heeft geen beeldstabilisatie. Dat is tegenwoordig redelijk standaard in kleinbeeldcamera’s, maar bij sommige Sony en Canon APS-C camera’s is dat niet het geval. Denk daarbij aan de A6400 en ZV-E10 II van Sony en de EOS R10 van Canon.

Scherpstelling

Voor de scherpstelling gebruikt het objectief Sigma’s HLA-motor. Dat zijn de modernste motoren met een high-response linear actuator. Deze motoren zijn vergelijkbaar met bijvoorbeeld de VXD-motoren van Tamron. De scherpstelling is hierdoor heel snel, stil en nauwkeurig. Er is nog steeds wat focus breathing zichtbaar, maar het is veel minder dan bij de oude 18-35mm. Dat is goed, omdat het objectief geen gebruik kan maken van de breathing correctie in de camera’s. Wanneer je de scherpte niet van heel dichtbij tot veraf versteld, zal je er in de praktijk niet veel van zien.

De kortste instelafstand is 28cm over het hele zoombereik. De maximale vergrotingsmaatstaf haal je dan ook als je het meest ingezoomd bent, op de 40mm-stand. Die is dan 1:4.8 ofwel 0,20x. Je moet op 40mm dan wel een paar stops diafragmeren voor een goede beeldkwaliteit, als je op die kortste instelafstand werkt.

Beeldkwaliteit

Op normale afstanden is de scherpte op volle opening in het centrum al heel goed, maar de hoeken zijn ietsje zachter en missen nog een beetje contrast. Het is niet veel en met wat diafragmeren trekken zowel de scherpte als het contrast in de hoeken bij en wordt ook de scherpte in het centrum nog iets hoger. Dit beeld zie je eigenlijk over het hele zoombereik en het objectief presteert wat dat betreft heel gelijkmatig. Het optimale resultaat bereik je al zo ongeveer bij F4, dus voor de maximale kwaliteit hoef je niet eens zoveel te diafragmeren.

Dankzij de grote diafragma-opening van F1.8 kan je veel onscherpte in de achtergrond krijgen. De kwaliteit daarvan is meestal fraai, maar kan een beetje onrustig zijn als je glimmende objecten in de achtergrond hebt. Dat komt doordat die een wat scherpe rand hebben. Bokehballen zijn op volle opening mooi rond, maar worden op 17mm al snel afgesneden tot kattenogen.

Opvallend is dat je, ondanks de 11 afgeronde diafragmalamellen, best heel fraaie zonnesterren kan krijgen in de groothoekstand met wat diafragmeren tot F11 of F16.

Het objectief gaat meestal vrij goed om met tegenlicht, maar kan soms weleens wat overstraling en verlies van contrast laten zien. Laterale chromatische aberraties zijn nauwelijks een probleem, maar longitudinale chromatische aberraties, LoCA’s, zijn wel zichtbaar als je op volle opening voorwerpen fotografeert met zowel onscherpte in de voorgrond als de achtergrond. Wat je dan ziet is dat de onscherpte in de voorgrond een andere kleurafwijking krijgt dan die in de achtergrond en dat maakt LoCA’s heel lastig om te corrigeren. Met wat diafragmeren tot F4 verdwijnen ze echter wel, maar op 40mm moet je wel flink diafragmeren, tot ongeveer F8. Met de lenscorrecties aan, in de camera of in de nabewerking, zie je bijna niks meer van de vertekening die het objectief wel degelijk heeft. Soms zie je nog een kleine kussenvormige vertekening in de gecorrigeerde raws die je in de nabewerking goed kan wegwerken. Ook de lichtafval wordt goed gecorrigeerd. Die lichtafval is op volle opening zeker aanwezig, maar dat is niet vreemd voor een lichtsterk objectief. Hou er wel rekening mee als je nachtopnames flink wilt ophelderen, omdat je dan in de hoeken sneller ruis zal zien.