Full review Sony FE 400-800mm F6.3-8 G OSS

Het objectief reageert, dankzij de Linear Response MF, onmiddellijk als je de scherpstelring verdraait.

Introductie

Sony is zeker niet het eerste merk dat een 800mm-objectief in het programma opneemt. Canon heeft de RF 200-800 mm F6.3-9 IS USM (€2499,-), de RF 800mm F11 IS USM (€ 979,-) en de RF800mm F5.6L IS USM (€ 18.679,-), terwijl Nikon de AF-S 800mm F5.6E VR ED FL (€ 18.999,-) en de Z 800mm F6.3 VR S (€ 7199,-) heeft.

Hoewel de Sony FE 400-800mm F6.3-8 G OSS erg veel weg heeft van de kleinere FE 200-600 mm, zijn er naast het zoombereik nog enkele interessante verschillen. Het nieuwe objectief bijvoorbeeld beschikt over DMF, direct manual focus, zodat je handmatig kunt ingrijpen tijdens het scherpstellen. Vooral bij het fotograferen van onderwerpen in een rommelige omgeving, bijvoorbeeld een vogel tussen de takken, is dat erg handig. Het objectief reageert dankzij de Linear Response MF onmiddellijk als je de scherpstel-ring verdraait. De zonnekap is voorzien van een wat steviger bajonetsluiting dan die van de 200-600mm met een vergrendel-ontgrendelknop.

De statiefvoet is helaas niet (gemakkelijk) vervangbaar door een Arca-Swiss compatibele voet, zoals dat bij de 200-600mm wel het geval is. Bij de 400-800mm zit hij vast met vier schroeven en hij is bovendien wat aan de korte kant. Nu komen er vast wel alternatieven van onder meer Really Right Stuff, Leofoto en Wimberley en tal van Chinese merken, maar het is toch jammer dat je af fabriek een extra snelkoppelplaat nodig hebt om dit objectief op een statief te zetten.

Bediening

Aan de zijkant van het objectief vind je maar liefst vijf schakelaars voor verschillende functies. Van boven naar beneden zijn dat de AF/MF-schakelaar, de Full Time DMFschakelaar (ON/OFF), de focusbegrenzer (FULL/10m-NEAR/∞-8m), SteadyShot-schakelaar (ON/OFF) en de schakelaar voor de SteadyShot-modus (1/2/3). Verder heeft het objectief tussen de zoomring en de scherpstelring drie focusvergrendelings-, of zelf te programmeren functieknoppen.

De statiefgondel kan draaien, maar er zijn geen ruststanden op 0°, 90° en 180°. Het zoomen gebeurt intern, waardoor het objectief niet langer wordt en het zwaartepunt nauwelijks verschuift. Hierdoor is het een fijn objectief in het gebruik. De Sony FE 400-800mm F6.3-8 G OSS is geschikt voor gebruik met de 1.4x- en 2.0x-teleconverters van Sony, waarvan we de eerste ook daadwerkelijk hebben gebruikt. Uiteraard is het objectief stof- en vochtbestendig.

In het veld

Zoomobjectieven zijn bij uitstek geschikt om uit de losse hand te gebruiken. Het is dan veel gemakkelijker om bijvoorbeeld vliegende vogels vast te leggen, zeker als die niet in een rechte lijn, maar wat grilliger vliegen.

Vanaf statief valt dat nog niet mee…. Aan een sling gedragen valt het gewicht nog wel mee, maar als je gedurende langere tijd door het objectief kijkt om het juiste moment af te wachten om af te drukken, merk je het extra gewicht ten opzichte van de 200-600mm wel degelijk. De autofocus reageert bliksemsnel en vrijwel foutloos. Al binnen vijf minuten na het in ontvangst nemen van het objectief fotografeerde ik een paar futen voor het pand van Focus. Ragscherp. Dat beloofde nog wat. Voor de meeste foto’s heb ik een Sony A7R V gebruikt, al stuurde Sony me later nog een A9 III. Met die laatste camera heb ik op hogere snelheden voorbijvliegende ganzen gefotografeerd (120 b/s!) en dat ging probleemloos. Het merendeel van de foto’s was scherp en bruikbaar. Gewoonlijk vind ik 10 b/s wel snel genoeg, overigens, en heb ik liever meer megapixels dan meer foto’s, vandaar mijn keuze voor de A7R V.

Het weer was in de testperiode uitstekend en ik maakte veel tochtjes naar de Zuidpier van IJmuiden om zee- en kustvogels te fotograferen en naar enkele locaties rondom Haarlem voor watervogels. Een nieuw objectief heeft altijd wat gewenning nodig en het smallere beeldveld van 800mm maakte het vinden van het onderwerp in het begin wat lastig. Dat gold zeker bij het in beeld krijgen van overvliegende kleine zangvogels, zoals graspiepers en veldleeuweriken. Iets terugzoomen helpt dan. Maar oefening baart kunst en na een ochtend fotograferen had ik het wel onder de knie. De resultaten waren uitstekend en nog net wat indringender dan wat ik gewend was van de 200-600mm.

De scherpte was meer dan uitstekend en op het oog nog net wat beter, al is dat moeilijk hard te maken.

Hoewel telezooms vooral gebruikt worden vanwege hun bereik en 800mm de meest gebruikte stand zal zijn, is het een beetje nadelig dat de kortste brandpuntsafstand al 400mm is. Hierdoor is bijvoorbeeld een overvliegende groep ganzen niet geheel in beeld te brengen, om ze bijvoorbeeld naderhand exact te kunnen tellen.

Converter

Alsof 800mm nog niet genoeg is, maakte ik ook van de gelegenheid gebruik om het objectief met de 1.4x-teleconverter te gebruiken. Uit ervaring weet ik dat die van uitstekende kwaliteit is en onder de juiste omstandigheden net dat extra bereik kan leveren dat je nodig hebt. Zo gebruikte ik hem in januari om een zeer zeldzame brileider op de Waddenzee bij Texel te fotograferen met de 200-600mm. De effectieve brandpuntsafstand wordt dan 840mm (zie foto). Bij de 400-800mm wordt dat zelfs 1120mm. Bij voldoende licht kun je dan nog steeds uit de losse hand fotograferen met scherpe eindresultaten. (zie de foto van de kluut).

Het diafragma telt 11 afgeronde bladen, die zorgen voor een vrijwel ronde opening. Bij tegenlicht krijg je dan in de onscherpte keurig ronde vlekken, die soms wel wat te nadrukkelijk in beeld kunnen komen, zoals bij de foto van de zilvermeeuw. In dit geval betrof het de schitteringen van de zon op de branding langs het strand.

Vliegtuigen fotograferen
Al wandelend op de Zuidpier zag ik, hoog boven me, een vliegtuig passeren. Snel een foto gemaakt en op de app FlightRadar24 gekeken welke vlucht het betrof. Het was een Boeing 777-200 van American Airlines, onderweg van München naar Charlotte (NC), vliegend op een hoogte van 34.000 voet met een snelheid van 412 knopen. Het toestel bevond zich op dat moment voor de kust ter hoogte van Bergen. Aan de hand van de stelling van Pythagoras, de kromming van de aarde even buiten beschouwing latend, kom ik op een afstand van ca. 40 km! Indrukwekkende prestatie van dit objectief.