Full review: NIKKOR Z 135mm F1.8 S Plena

De naam Plena zou betekenen dat het een perfect objectief is. Dat schept hoge verwachtingen.

Veelzijdig tele-objectief

Eerder dit jaar konden we de NIKKOR Z 85mm F1.2 S testen, de meest lichtsterke 85mm die Nikon ooit uitbracht.

Deze krijgt nu het gezelschap van een lichtsterk mid-tele objectief. De Z 135mm F1.8 S krijgt van Nikon de naam ‘Plena’. Het is pas het tweede objectief dat een eigen naam draagt, na de ultralichtsterke manuele Z 58mm F0.95 S ‘Noct’. De naam Plena zou betekenen dat het een perfect objectief is. Dat schept hoge verwachtingen.

De vaste brandpuntsafstand van 135mm is bruikbaar voor portretfotografie. Voor hetzelfde kader moet je dan een grotere werkafstand houden en je krijgt een sterkere compressie dan met een 85mm. Maar 135 is ook bruikbaar voor evenementen waarbij je onderwerpen van een afstand wilt vastleggen zonder te storen. Voor zaalsporten is de hogere lichtsterkte ten opzichte van een tele-zoom is een voordeel. Ook voor close-upfotografie is een 135mm inzetbaar.

Bouw

Uiterlijk verschilt de Z 135mm F1.8 S Plena niet veel van de andere Z-objectieven. Omwille van de brandpuntsafstand en groot maximaal diafragma is het vanzelfsprekend een substantieel objectief, met een gewicht van net geen kilo, een lengte van 140mm en een diameter van 98mm. Het is daarmee wel lichter en kleiner dan de NIKKOR Z 85mm F1.2 S. Net als dat objectief is het goed uitgebalanceerd op de wat grotere Nikon Z camera’s zoals de Z 8 en Z 9, terwijl in combinatie met een Z 50 of Zf het zwaartepunt naar voor zal liggen.

Ook qua bediening zijn er geen verrassingen. Centraal staat een brede focusring voor wie manueel zou willen scherpstellen. Er zijn twee programmeerbare L-FN knoppen, eentje aan de linkerzijde en eentje bovenaan, zodat er steeds een binnen vingerbereik blijft als je de camera horizontaal dan wel verticaal houdt. Dicht bij de lensvatting zit de Control Ring waarmee je het diafragma, de gevoeligheid of de sluitertijd kunt instellen. Je kan deze ring ook uitschakelen om te vermijden dat je onbedoeld een instelling wijzigt.

Zoals je van een lens in het professionele S-segment mag verwachten, is het objectief stof- en druipwaterbestendigheid afgewerkt, met afdichtingen op alle plaatsen waar vocht of stof zou kunnen binnendringen. Het voorste lenselement heeft een fluorcoating die ervoor zorgt dat het makkelijk schoon te maken is.

Het objectief gebruikt een schroefdraadmaat van 82 mm. Dat is hetzelfde filterformaat als de 50mm F1.2 S en de NIKKOR Z 85mm F1.2 S, zodat je dezelfde filters op deze objectieven kunt gebruiken.

Optisch

Aan de buitenkant is er dus weinig dat de Plena bijzonder maakt. Dat verandert als we binnenin kijken; het objectief heeft een complexe optische constructie bestaande uit 16 lenselementen in 14 groepen. Ter vergelijking de Sigma Art 135mm F1.8 DG Art en Sony FE 135mm F1.8 GM tellen beide 13 elementen in 10 groepen en Canon’s RF 135mm F1.8 L IS USM bevat 17 elementen in 12 groepen.

Het voorste lenselement gebruikt Nikon SRglas met hoge dispersie dat chromatische aberratie moet voorkomen. Een asferisch lenselement corrigeert sagittale coma, sferische aberraties en beeldkromming.

Door de grote diameter en de korte flensafstand van Nikons Z-vatting blijven de lenselementen dicht bij de sensor in verhouding erg groot, zodat ook aan de randen de sensor veel licht ontvangt. Net als de Z 85mm F1.2 S heeft het objectief een diafragma met 11 lamellen. In combinatie met het optisch ontwerp moet dat ervoor zorgen dat de Plena puntlichtbronnen weergeeft als perfect ronde en egale bokeh-cirkels, zonder uienringen- of kattenogen-effect. Het objectief heeft geen interne beeldstabilisatie zoals de Canon RF 135mm F1.8 L IS USM.

Scherpstelling

De Z 58mm F0.95 S ‘Noct’ is een zuiver manueel objectief. Voor de Plena heeft Nikon gelukkig wel een autofocussysteem ontwikkeld, want manueel scherpstellen op 135mm en F1.8 is een opgave. Nikons Multi-Focus System gebruikt dubbele STM steppingmotoren die de beweging van de twee focuslensgroepen synchroniseren. Dat zorgt voor een snelle en nauwkeurige scherpstelling. Die is net iets trager dan op de Z 85mm F1.2 S, maar daar werkt de autofocus dan ook verbluffend snel.

Bij het filmen is er lichte focus breathing, het beeldveld wordt iets breder als je de focus naar oneindig verlegt. Het is zichtbaar maar niet storend. Voor video kan de werking van de focusring ingesteld worden op lineaire respons voor meer controle over de scherpstelling bij manual-focus.

De kortste scherpstelafstand van het objectief bedraagt 84 cm, dus bijna dezelfde als de 85 cm van de NIKKOR Z 85mm F1.2 S. De maximale reproductieverhouding daarbij bedraagt 0,2 x.

Beeldkwaliteit

De NIKKOR Z 135mm F1.8 S Plena levert uitstekende scherpte tot in de hoeken, zelfs wijd open. Er is een kleine toename van scherpte wanneer je diafragmeert naar F2 en F2.8 – maar de voornaamste reden waarom je dat zou doen is niet zozeer voor meer scherpte, maar voor meer scherptediepte.

Even indrukwekkend is de extreem lage lichtafval. Met de vignetteringscorrectie ingesteld is deze onzichtbaar en als je het profiel uitschakelt is het in de uiterste hoeken van de Plena minimaal (ongeveer 1/3 stop).

De achtergrondonscherpte bij grote diafragma’s is erg fraai, met een geleidelijke overgang tussen scherpte en onscherpte. Puntlicht-bronnen in de achtergrond worden ook aan de beeldrand als (bijna) perfect ronde cirkels afgebeeld. Door te diafragmeren naar F8 en kleiner krijg je ‘zonnesterren’ met 22 stralen (veroorzaakt door de 11 diafragma-lamellen).

Conclusie test NIKKOR Z 135mm F1.8 S Plena