In de voortdurende wedloop naar meer pixels, meer functies en de nieuwste snufjes, zijn we soms een beetje kwijtgeraakt waar fotografie nu eigenlijk om gaat; lekker spelen met licht, kleur of grijswaarden, perspectief, scherptediepte en kadrering. Dat ging ook al uitstekend met de allereerste digitale camera’s, zoals de Nikon D50, die je nu voor een prikkie kunt kopen.
ook die oude, langzame en gehorige AF kon al heel nauwkeurig scherpstellen op de meeste onderwerpen.
Niet alleen die oude digitale camera’ kun je tegenwoordig voor een prikkie kopen, ook de objectieven uit diezelfde tijd gaan voor weinig over de toonbank.
Verwacht geen fluisterstille, bliksemsnelle AF, geen uitgebreid menu met allerlei zelf in te stellen functies voor de vele knoppen op de camera, geen groot en helder lcd en nog een gewoon ‘ouderwets’ opklappende spiegel. Maar de beeldkwaliteit was al verrassend goed en alle basis-instellingen die je als creatieve fotograaf nodig hebt zijn aanwezig.
Tenslotte gaat het bij fotograferen toch gewoon om de belichtingsdriehoek, bestaande uit diafragma, sluitertijd en ISO.
En ook die oude, langzame en gehorige AF kon al heel nauwkeurig scherpstellen op de meeste onderwerpen.
Geen partij voor mijn smartphone
Of toch wel? Met zijn 6 megapixel lijkt de Nikon D50 hopeloos achterhaald en al jaren overruled door de smartphone. Maar als je dat denkt, dan kijk je te eenzijdig naar fotografie.
Niet de resolutie van de sensor of de geavanceerde computer erachter die het signaal verwerkt zorgt voor interessant beeld, maar de gekozen fotografische middelen.
Het spelen met belichting, beweging, perspectief en scherptediepte zorgt voor interessante foto’s. Dat gaat uitstekend met zo’n oude digitale camera en omdat die zo goedkoop is hou je budget over voor een aantal leuke objectieven erbij en juist die objectieven geven je de fotografische uitdrukkingsmogelijkheden die je met je smartphone niet hebt. Een groot dynamisch bereik (HDR), een tele-perspectief, onscherpte in de voor- en achtergrond, het zijn allemaal beeldaspecten die bij een smartphone op kunstmatige wijze moeten worden verkregen en waar je dan verder weinig invloed op hebt.
Met een oude DSLR (Digital Single-lens Reflex Camera) met een paar verschillende objectieven kun je die dingen helemaal naar je hand zetten en je uitleven in creativiteit. En dat geeft heel veel plezier, merkte ik tijdens een korte vakantie in de Ardennen.
Tasje oude zooi
Wat heb jij nu voor oude zooi bij je, vroeg een vriend waar ik een aantal dagen mee zou gaan wandelen in de Ardennen lachend. Zelf had hij zijn moderne Canon Systeemcamera met een mooi heel lichtsterk groothoekobjectief meegenomen. Ik had naast de Nikon D50 nog drie oude Nikkor objectieven uit de analoge tijd meegenomen: een AF Nikkor 28-70mm F3.5-4.5 standaardzoom, een AF Nikkor 70-210mm F4-5.6 tele-schuif-zoom en een AF Micro Nikkor 60mm F2.8 macro.
Daarnaast een kleine Nikon SB-400 opzetflitser, de DR-6 hoekzoeker, een oplader, een heel stel oude accu’s en mijn leesbrilletje, want het kleine 2 inch lcd en nog kleinere display op de camera bleken toch wel een uitdaging. Gelukkig was ik er thuis al achter gekomen dat de D50 alleen met sd-kaartjes van maximaal 2gb kan werken.
Daar kunnen dan nog steeds wel zo’n 350 opnamen op als je de camera op NEF + basic JPG instelt. Van de accu’s die ik had meegenomen bleken er 2 nog maar goed voor slechts enkele opnamen, maar de andere 2 waren zelfs nog goed genoeg voor een hele dag fotograferen, de D50 gebruikt maar weinig stroom. Ik zocht voor ik vertrok ook nog even naar de laatste firmware voor de D50, maar kon die tot mijn verbazing niet vinden. Op een forum las ik dat de D50 nooit een firmware-update heeft gekregen; de camera was gewoon helemaal af vanaf de introductie, dat waren nog eens tijden…
AI schiet te hulp
Moderne beeldbewerkingsprogramma’s kunnen het beste halen uit een raw-bestand.
De eerste digitale camera’s, vaak nog met een ccd-sensor, hadden behoorlijk wat last van ruis bij de hogere ISO’s en een, voor de huidige maatstaven, heel lage resolutie.
Met nieuwe door AI gestuurde beeldbewerking blijken deze beperkingen opeens een stuk minder erg. Adobe Photoshop bijvoorbeeld vergroot het 6 mp bestand van de Nikon D50 met een verrassend goed resultaat naar 24 mp en de duidelijk zichtbare ruis op ISO 800 en 1600 (de maximale gevoeligheid van de D50) verdwijnt volledig met AI-gestuurde ruisonderdrukking, zonder dat dit ten koste van de detaillering gaat zoals bij normale ruisonderdrukking.
Een combinatie van die twee bewerkingen is helaas niet mogelijk, maar dat lukt wel met andere programma’s zoals die van Topaz en DxO. Voorwaarde is wel dat je hiervoor raw-bestanden gebruikt. Wie nog ergens in zijn archief raw-bestanden heeft bewaard van een oude digitale camera, zal zien dat je er met de nieuwste rawconverters veel meer uit haalt dan toendertijd mogelijk was. Een goede reden om altijd in raw te fotograferen, ook al zijn die bestanden wat zwaarder.
Bam!
De mooie zwart met gele Nikon schouderband glijdt van mijn schouder af wanneer mijn voet van een gladde steen af glipt en de D50 slaat met een harde klap tegen de rotsige bodem. De opklapflitser schiet open en ik vrees het ergste. Als ik door de zoeker kijk om te controleren of alles nog werkt mis ik een deel van de zoekerinformatie. Helaas dat was het dan, denk ik, totdat ik er achter kom, dat de programma-draaiknop links op de body van de M-stand, die ik meestal gebruik, op de sport-programma-stand in gegaan. Iets dat me daarna nog enkele keren overkomt aangezien de knop geen vergrendeling heeft en daardoor te gemakkelijk verdraaid, soms zelfs gewoon door de schouderband. Terug in de M-stand blijkt alles nog goed te werken en de D50 heeft zelfs geen zichtbare schade aan de val overgehouden.
Nikons reputatie van oerdegelijke camera’s blijkt zelfs voor dit instapmodel van destijds op te gaan.
Vintage
Analoge fotografie is de afgelopen tijd heel populair geworden onder vooral jongeren. De magie daarvan is echter vooral in de doka te vinden. Vaker worden de filmpjes in het lab ontwikkeld en gelijk gedigitaliseerd. De eerste digitale spiegelreflexcamera’s hebben ook nog iets van die uitgestelde bevrediging. Het kleine donkere lcd geeft je wel een indruk van de gemaakte opname, maar pas na een grondige bewerking in de raw-converter ontstaat er een beeld waar je iets mee kunt.
Niet heel veel anders dus dan dat gedigitaliseerde filmrolletje. Je kijkt ook, net als bij een analoge camera, door een optische zoeker, waar je één van de weinige AF-punten kunt selecteren om scherp te stellen. Live-view was toen nog niet mogelijk. Met de camera in de manual modus bepaal je helemaal zelf hoe je de belichtingsdriehoek invult en moet je net als bij analoge fotografie goed nadenken wat de beste instellingen zijn voor de situatie die je wilt fotografen. Oude DSLR’s zijn nu vaak even duur of zelfs goedkoper dan hun analoge tegenhangers. De Nikon D50 vind je, inclusief standaard zoom, op Marktplaats voor onder de tweehonderd Euro. De grootste uitdaging zijn de accu’s, maar die zijn vaak nog wel te vinden bij accessoire-fabrikanten of ze kunnen worden gereviseerd. De eerste DSLR’s met hun kleine display en optische zoeker gebruiken bovendien heel weinig stroom. Daarnaast kun je je accu sparen door de camera uit te laten totdat je zeker weet dat je een opname wilt gaan maken.
Het zoekerbeeld is, in tegenstelling tot de huidige systeemcamera’s, immers ook met de camera uit beschikbaar. Je kunt dus eerst even kijken of je een leuke compositie kunt maken en welk brandpunt je het best kunt gebruiken, voor je de camera aanzet om de belichting in te stellen en af te drukken.
De rest is geschiedenis
De D50 werd in april 2005 door Nikon geïntroduceerd als budgetmodel naast de D70s. Beide zijn APS-C modellen met een ccd sensor van 6 mp. De D50 heeft wat minder functies dan de D70s, maar de beeldkwaliteit is zeker niet minder en eigenlijk heeft de camera alles wat je als serieuze fotograaf nodig hebt. Wie wat meer te besteden had kon iets later in dat jaar de D200 met 10 mp en een groter lcd kopen en voor de professional waren net ervoor de D2X en D2Hs beschikbaar gekomen. Als alternatief kon je bij Canon de EOS 350D met 8 mp krijgen of bij Konica Minolta de Maxxum 5D met 6 mp. In hetzelfde jaar kwam Pentax met de *ist eveneens met 6 mp. Later in dat jaar introduceerde Olympus de E-500 met een Four Thirds-sensor met 8 mp. De D50 was dus zeker geen koploper of het neusje van de zalm, maar als je de NEF-bestanden door een moderne raw-converter haalt is er helemaal niet zoveel te klagen over de kwaliteit. Meer dan voldoende voor social media, waar het overgrote deel van de foto’s eindigt, of zelfs voor een nette A4 print. Maar misschien nog wel de grootste verdienste van deze camera is de mogelijkheid om er een heel arsenaal aan prachtige Nikon-objectieven op te kunnen gebruiken, ook die van ver voor de digitale revolutie. Dat geeft je pas echt mogelijkheden om creatief te fotograferen.
Nikon – Focus Review (focus-review.com)
Dit artikel is eerder verschenen in Focus 4-2024
Lees Focus Magazine in print en/of in de app!
De D50 was mijn eerste DSLR, had hem al verkocht maar recentelijk weer gekocht via MP. Maakt werkelijk fantastische foto’s met heel weinig ruis, waarschijnlijk doordat je relatief weinig pixels (6MP) op een DX sensor hebt. Heb de resolutie van een RAW bestand via Lightroom vergroot naar 24 MP en de foto heeft nog steeds veel detail en. mooie kleuren. Enige minpunt is dat je bij hoge contrasten relatief snel uitgebeten luchten krijgt door het beperkte dynamische bereik (10.8).
De D50 was mijn eerste DSLR, had hem al verkocht maar recentelijk weer gekocht via MP. Maakt werkelijk fantastische foto’s met heel weinig ruis, waarschijnlijk doordat je relatief weinig pixels (6MP) op een DX sensor hebt. Heb de resolutie van een RAW bestand via Lightroom vergroot naar 24 MP en de foto heeft nog steeds veel detail en. mooie kleuren. Enige minpunt is dat je bij hoge contrasten relatief snel uitgebeten luchten krijgt door het beperkte dynamische bereik (10.8).
Dag Henk, dank voor je reactie. Het was inderdaad, zeker voor die tijd, een heel potente camera. Ik heb er met veel plezier mee gefotografeerd en ik gebruik een aantal D50’s en D80’s voor gastlessen fotografie in het basisonderwijs. Lekker robuust.
Mooi verhaal! De D50 was gewoon te goed met een ingebouwde AF-motor voor oudere AF-objectieven en een LCD-scherm bovenop. ‘Opvolger’ D40 had dat allemaal niet.
Ik heb eens wat kiekjes ter vergelijking op een forum gezet van de D50, D700 en D850 en op de max resolutie van dat forum zag niemand welke foto van welke camera was.