(P)Review Panasonic Lumix S9 – Compact en apart

0

De Panasonic Lumix S9 is de kleinste kleinbeeld systeemcamera van Panasonic. Je zou denken: een handig instapmodel voor fotografen en filmers op reis. De Panasonic S9 heeft echter een aantal eigenaardigheden waardoor hij voor fotografen geen eerste keus zal zijn en voor online contentmakers misschien juist weer wel. Met de Lumix S9 lanceert Panasonic ook het idee van Real Time LUTs als tegenhanger van beeldstijlen of filmsimulaties, en dat zullen we waarschijnlijk in meer camera’s gaan zien.

TESTRESULTATEN Panasonic Lumix S9:

VOORDELEN

NADELEN

  • Compact

  • Bijzondere toepassing van LUTs

  • Goede videomogelijkheden

  • Geen zoeker

  • Geen mechanische sluiter

  • Rolling shutter in elektronische sluiter

  • Geen hotshoe

  • Opnamelimiet

  • Geen koptelefoonuitgang

De Panasonic Lumix S9 mist een aantal functies die voor fotografen van belang zijn, maar biedt weer veel voor filmers die snel online willen.

Introductie Panasonic Lumix S9

De Panasonic Lumix S9 de meest goedkope en compacte kleinbeeld systeemcamera van Panasonic. Dan denken we meteen: instapmodel. Dat is bij de S9 echter niet het geval. Je kan met de camera wel fotograferen, zowel in raw als in jpeg en de 24 megapixelsensor biedt een prima kwaliteit. De S9 mist echter een aantal functies die je als fotograaf soms aardig in de weg kunnen zitten. Zo heeft de camera enkel een elektronische sluiter. Dat hoeft geen probleem te zijn als je een sensor hebt met een hele snelle uitlezing, zoals bij de Nikon Z8 of de Sony A9 III. Maar die heeft de S9 niet, waardoor je last kan hebben van rolling shutter bij actieopnames of banding wanneer je binnen bij kunstlicht fotografeert. Ook heeft de camera wel een accessoireschoen, maar die heeft geen elektronische contacten. Je kan dus geen flitser gebruiken. Filmers zullen daar geen moeite mee hebben. Met film gebruik je immers altijd een elektronische sluiter en nooit een flitser. En een LED-lamp kan je wel prima op die accessoireschoen zetten. De S9 heeft dezelfde sensor en processor als de Lumix S5 II en deelt daarmee ook een groot deel van de uitgebreide videomogelijkheden. Door de kleinere body biedt hij echter niet alles dat de S5 II heeft, zoals goede koeling en een zoeker, om maar eens wat te noemen. Wat de Lumix S9 daar tegenover zet, is een aparte knop om Real Time LUTs te kunnen gebruiken. LUTs worden tot nu toe vooral gebruik om video-opnames die met een supervlak log-profiel gemaakt zijn, om te zetten naar bruikbaar beeld. Dat kan met de Real Time LUTs in de S9 ook, maar je kan er nog veel meer mee doen. Panasonic ziet Real Time LUTs als een middel om beelden snel een bijzondere, individuele ‘look’ te geven. Dat is ook eigenlijk het hele idee achter een LUT. De afkorting staat niet voor niks voor ‘Look Up Table’ en in de professionele filmwereld worden ze ook eigenlijk zo gebruikt. De Real Time LUTs in de S9 kan je zowel voor foto’s als video’s, met of zonder log-profiel, gebruiken. Je zou de LUTs dus als een soort tegenhanger van beeldstijlen of filmsimulaties kunnen zien en daarmee sluit Panasonic helemaal aan bij een trend die op dit moment aan de gang is. Veel (jonge) fotografen willen namelijk helemaal niet hun beelden uitgebreid op een computer bewerken, maar meteen in de camera iets creëren dat ze ook snel kunnen delen. De Lumix S9 is dus vooral een camera voor online contentcreators en dan met name beeldmakers die ervaring hebben opgedaan met werken op een smartphone. Dat kunnen ook best fotografen zijn. De Lumix S9 lijkt op een vergrote versie van de Micro Four Thirds Panasonic GM1. Die camera had wel een (beperkte) sluiter, maar omwille van de afmetingen geen stabilisatie en geen uitklapbaar scherm. De S9 heeft geen sluiter, maar gelukkig wel een draai- en kantelbaar scherm en een goede stabilisatie die nog aangevuld kan worden met elektronische beeldstabilisatie. 

Omdat de camera zo compact is, wil je deze natuurlijk ook graag met compacte objectieven kunnen gebruiken. Voor dat doel introduceert Panasonic een 26mm F8 groothoek pancake objectief en later dit jaar een 18-40mm F4.5-6.3 zoom. Dat is een mooi bereik voor een compacte zoom, maar beide objectieven blinken natuurlijk niet uit in lichtsterkte. De 26 millimeter is eigenlijk nog meer een ‘bodycap’ objectief dan een pancake. Het heeft geen autofocus, er kunnen geen filters op en zelfs geen lensdop. 

Bouw en bediening

De Panasonic Lumix S9 is in ieder geval een leuke kleine camera om te zien. Hij doet erg denken aan de piepkleine Lumix GM1 voor het Micro Four Thirds formaaat, maar dan een paar maatjes groter. Wat bijdraagt aan de gunfactor zijn de verschillende kleuren waarin hij verkrijgbaar is. Naast zwart kan je ook kiezen uit een soort mosgroen, een mooi steenrood of een gedekte blauwe kleur. De voorzijde is heel minimalistisch, zonder greep en met maar een enkele knop voor het ontgrendelen van het objectief. De bovenkap is ook al niet erg druk, met een knop voor het kiezen van het belichtingsprogramma met de aan/uit schakelaar eronder, een draaiknop voor het instellen van de camera met een ontspanknop in het midden en een knopje voor belichtingscorrectie. Oh ja, en een grote rode knop voor het filmen te starten en te stoppen.

Er is een accessoireschoen, die we bij een andere camera een hotshoe of flitsschoen zouden noemen. Maar de accessoireschoen op de S9 heeft geen elektronische contacten. Hij is eigenlijk vooral bedoeld om er een microfoon in te schuiven, die dan met een kabel aan de camera wordt verbonden. Het is eigenlijk jammer dat Panasonic niet meteen een volgende stap heeft gezet met een digitale microfoon die draadloos verbonden kan worden, zoals bij Sony. De camera heeft ook geen zoeker, maar wel een draai- en kantelbaar TFT- scherm van 7,6 centimeter met een 1,84 miljoen pixels. Uiteraard is het scherm aanraakgevoelig, en dat is maar goed ook, gezien het geringe aantal fysieke knoppen.

Naast de gebruikelijke knoppen achterop voor onder andere het Quick menu, Play, Display en een vierwegcontroller voor de ISO, witbalans, opnamesnelheden en de autofocus, zit er op de achterzijde een knop met de aanduiding: LUT. Dat is het meest vernieuwende aan de Lumix S9. Wat wel wel missen is een tweede instelwiel. Ook is er geen joystick of iets dergelijks voor het selecteren van het autofocusveld. De camera heeft een USB-C aansluiting tot 10 Gbps en een micro-HDMI Type D poort. De camera heeft natuurlijk ook een microfoonaansluiting, maar geen koptelefoonaansluiting en dat is voor een toestel dat zo op videocreatie mikt wel een gemis.

Beeldkwaliteit

De Lumix S9 is geen echt bijzonder camera waar het gaat om beeldkwaliteit voor fotografie. Een 24 megapixel sensor is nog steeds prima, maar niet echt onderscheidend. Wat de Lumix S9 voor fotografen echt op achterstand zet, is het ontbreken van een mechanische sluiter. Hierdoor is de camera wel erg stil en trillingvrij, maar je krijgt hierdoor altijd te maken met de uitleessnelheid van de sensor en die is niet bijzonder hoog. Het gevaar van rolling shutter bij bewegende onderwerpen of camerabewegingen ligt dus altijd op de loer, net als het gevaar van banding bij het fotograferen bij kunstlicht. Ook zit er bij de meeste camera’s een klein verschil in dynamisch bereik tussen werken met een elektronische sluiter en een mechanische sluiter. Of de S9 met enkel een elektronische sluiter dus altijd een iets lager dynamisch bereik heeft dan bijvoorbeeld een S5 II wanneer je die met een mechanische sluiter gebruikt, moeten we nog zien.

Video

Voor filmers is het een ander verhaal, want dan gebruik je immers toch altijd de elektronische sluiter. De Lumix S9 heeft veel van de videospecificaties van bijvoorbeeld de Lumix S5 II, en dat is een goede camera voor video. De Lumix S9 biedt net als de S5 II 6.2K Open Gate recording. Je gebruikt dan dus de hele sensor met een 3:2 verhouding. Dit kan je dan in de nabewerking terugschalen naar 16:9 4K video, zowel staand als liggend. Dus of je nu voor YouTube of voor Tiktok een filmpje maakt, met dit formaat zit je altijd goed. Nieuw is een 4K Open Gate mogelijkheid. De S9 maakt die 4K op basis van de 6.2K opname, in dezelfde 3:2 verhouding. Panasonic verwacht hier zoveel van dat dit de standaard opnamestand is als je filmen. In 4K en 6.2K Open Gate zijn snelheden tot 30 (29.97) beelden per seconde mogelijk. Voor 60p en 50p zal je echter naar 4K met een APS-C crop moeten. 4K120p zal je vergeefs zoeken op de S9. Alle opnamestanden zijn 10 bit, maar pas in 4K kleinbeeld en 4K in APS-C crop krijg je 4:2:2 subsampling. In de hogere resoluties heb je 4:2:0. De S9 heeft veel videospecs die we van Panasonic gewend zijn , zoals shutter angles in plaats van sluitertijden en waveform en zebra weergave. Door de kleinere body is er wel een opnamelimiet van 15 minuten in 4K en zelfs 10 minuten in 6.2K om oververhitting te voorkomen. De doelgroep is contentcreators die korte clips maken om snel te delen. Maar het is iets dat voor sommige vloggers toch ook wel een beperking zal zijn.

Autofocus

De Panasonic Lumix S9 heeft, net als bijvoorbeeld de Lumix S5 II, een hybride autofocussysteem dat gebruik maakt van fasedetectie. Zeker voor filmers is dat toch wel echt een voordeel ten opzichte van het op contrastdetectie gebaseerde DFD systeem dat Panasonic langzaam aan het uitfaseren is. Dankzij die fasedetectie stelt de camera snel en in de juiste richting scherp en hoeft er niet meer heen en weer gezocht te worden als de juiste scherpte eenmaal is bereikt. Dat was iets wat met het DFD-systeem regelmatig voorkwam en als dat gebeurt, dan is je filmopname eigenlijk niet meer bruikbaar.

Bijzondere functies

Bijzonder aan de Lumix S9 is de manier waarop Panasonic het gebruik van LUTs naar voren schuift. LUT staat voor Look Up Table. Een LUT wordt meestal gebruikt om een log-opname, die vaak erg zacht en grijzig is, om te zetten naar een beeld met een normaal contrast, de juiste kleur, de optimale helderheid en vooral: de gewenste uitstraling. Bij de Lumix S9 kan je LUTs echter niet alleen toepassen op V-log-opnames, maar ook op foto’s en dat is nieuw. Ook nieuw is dat je makkelijk zelf LUTs kan maken of importeren van anderen. Nog verrassender is dat je er eventueel twee op elkaar kan leggen in My Photo Style en zelfs de transparantie van LUTs aan kan passen. Je kan er dus bijvoorbeeld twee tegelijk gebruiken waarbij je er een maar voor 50% laat werken. Op de Lumix S9 kan je maar liefst 39 LUTs opslaan. Dat zijn er bijna vier keer zoveel als de 10 die je op een S5 II kan opslaan. Het zorgt ervoor dat je heel veel mogelijkheden hebt om beeld, zowel fotografisch als filmisch beeld, direct in de camera een speciale look te geven en je eigen stempel te zetten op de opnames. Dat is waar de Lumix S9 om draait. Voor filmers, maar ook voor fotografen, die hun beelden direct willen delen zonder tussenkomst van een computer voor de bewerking, is de Lumix S9 dus misschien wel een ideale camera. Met de komst van de S9 introduceert Panasonic ook de LumixLab app, waarmee je makkelijk zelf LUTs kan maken, kan laden en toe kan voegen aan je clips voor je ze gaat uploaden. Je kan 39 verschillende LUTs op de camera zetten en die ook allemaal individueel aanpassen. De app is het meest handige gereedschap daarvoor.

Ten opzichte van de concurrentie

Qua afmetingen lijken de Sony A7C II en de ZV-E1 logische concurrenten voor de Lumix S9. De beide Sony’s zijn op cameragebied zoveel meer completer, met een zoeker, mechanische sluiter, hotshoe, draadloze microfoonaansluiting, twee instelwielen en nog meer, dat je snel geneigd bent om de Lumix S9 af te serveren. Beide Sony’s zijn echter ook wel wat (A7C II) tot flink wat duurder (ZV-E1). De Lumix S9 mikt dus op een andere doelgroep dan waarvoor de Sony’s bedoeld zijn. Je zou de S9 ook meer een tegenhanger van bijvoorbeeld de Fujifilm X100 VI, S20 of X-T30 II kunnen zien. Ook die camera’s hebben voor filmers en zeker voor fotografen veel meer te bieden dan de Lumix S9, maar de Fujifilms zijn onder een bepaalde groep fotografen en filmers ook heel populair vanwege de filmsimulaties. Daarmee kan je foto’s en film een eigen, vaak enigszins analoge uitstraling geven die op dit moment erg in is en waarmee je je beelden meteen extra kan laten opvallen. En dat is nu juist wat je met de Lumix S9 ook kan doen met de LUTs en in een aantal opzichten zijn de LUTs  handiger in gebruik dan de filmsimulaties. Of dat voldoende is om over de beperkingen die de camera zelf heeft, heen te stappen, vragen we ons wel af.

 Panasonic Lumix S9
 specificaties
  
sensor

24 Mp, kleinbeeld

video

6.2K en 4K Open Gate 10 bit 4:2:2

ISO

100-51.200 (50-204.800 uitgebreid) 

max. seriesnelheid

30x

opslagmedia1x UHS II SD, naast de accu
capaciteit accu470 opnamen
afmetingen

126x74x47mm

gewicht (incl accu)

486 g

verkoopprijs

€ 1699 (body)

importeur

www.panasonic.com/nl

  
 beoordeling
beeldkwaliteit
scherpstelling
lichtmeting
witbalans
scherm/zoeker
prijs-kwaliteit
bonus
  
eindwaardering

Conclusie test Panasonic Lumix S9

De Panasonic Lumix S9 is duidelijk geen camera voor iedereen, maar een gespecialiseerd model om snel je beelden met je eigen look online te krijgen

De Panasonic Lumix S9 is op zijn minst een opvallende camera. Voor fotografen is dit geen ideale camera en zelfs voor gevorderde filmers is een iets groter model als de Lumix S5 II een duidelijk betere keus. De Lumix S9 is een leuke camera voor filmers die korte clips direct van een eigen look willen voorzien om de content daarna snel online te zetten. Het is ook wel een leuke camera om te zien, zeker in een kleurtje, en dat wordt ook steeds belangrijker. De prijs is voor de kwaliteit wel redelijk, maar als je naar de mogelijkheden kijkt ligt dat iets anders. Dan is bijna 1700 euro toch veel geld, voor een camera die niet veel ruimte biedt om mee door te groeien. Voor maar ietsje meer heb je namelijk een S5 II die echt meer biedt en veel meer allround is.  

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in