Full Review Canon EOS R5 Mark II – Nog meer allround dankzij nieuwe functies, meer snelheid en beter koeling

In de Canon EOS R5 Mark II zijn heel veel van de kleine (en iets grotere) kritiekpunten die er waren op de eerste versie aangepakt

Introductie Canon EOS R5 Mark II

De Canon EOS R5 Mark II is de opvolger van de inmiddels vier jaar oude R5. Op het eerste gezicht lijkt er niet veel veranderd te zijn, met nog altijd een 45 megapixel sensor en 8K video. Maar kijk je verder, dan zie je dat heel veel van de kleine en iets grotere kritiekpunten die er waren op de eerste versie door Canon zijn aangepakt. Om te beginnen heeft de EOS R5 Mark II een BSI (Back Side Illuminated) Stacked sensor. Die kan sneller worden uitgelezen dan de sensor van de originele R5. Dat zorgt voor minder rolling shutter bij het gebruik van de elektronische sluiter en dat is goed voor zowel fotografie als video. Ook de autofocus profiteert van de snellere uitlezing, zeker in combinatie met nieuwe functies als Action Priority, dat Ai algoritmes gebruikt om te bepalen wie de belangrijkste speler op het veld is.

De videomogelijkheden zijn sterk verbeterd, niet alleen dankzij de snellere sensor, maar ook dankzij betere koeling van de camera en extra functies als C-log2 en waveforms en false color weergaves. De EOS R5 Mark II heeft de Eye Control AF die we kennen van de EOS R3 voor het bepalen van het autofocuspunt, een Pre-Capture mogelijkheid of pre-continuous mogelijkheid zoals het bij Canon heet en zelfs een nieuwe accu met meer kracht, die nodig is voor de meer geavanceerde (video)mogelijkheden. En dat alles in een body die nauwelijks veranderd is en daardoor direct vertrouwd aan zal voelen voor Canon gebruikers.

Bouw en bediening

De Canon EOS R5 Mark II heeft een nieuwere, iets andere body dan de EOS R5. De verschillen zijn echter een minimaal. Een paar millimeter hier en daar en 8 gram verschil in gewicht. De verschillen zijn zo klein dat de grip van de originele R5 kan worden gebruikt in de EOS R5 Mark II. De EOS R5 Mark II heeft wel een nieuwe batterij, de LP-E6P, maar kan ook gebruikt worden met de oude. De nieuwe heeft iets meer capaciteit en de extra stroom die de accu is ook nodig voor Pre-Capture en raw over HDMI. De specificaties van het scherm en de zoeker zijn gelijk aan die van de originele R5, met 5,76 megapixel voor de zoeker en 2,1 megapixel voor het scherm. Maar de EOS R5 Mark II heeft wel degelijk een andere zoeker. De camera heeft namelijk Eye Control AF, en daarvoor zijn sensoren in de zoeker nodig die het oog kunnen ‘lezen’. De EOS R5 Mark II heeft daarom in feite de zoeker van de EOS R3 gekregen. Mooi is ook dat de resolutie niet lager wordt bij het gebruik van de hoogste verversingssnelheden. Naast de Eye Control AF heeft die als voordeel dat hij ook helderder is dan de zoeker van de eerste R5. 

Canon heeft dus niet al te veel willen wijzigen aan de body van de R5 en dat was ook niet echt nodig. Toch zitten er twee dingen op die de camera onderscheiden van zijn voorganger. 

Om te beginnen zitten er links en onder aan de voorkant openingen voor de koelllucht en de aan/uit schakelaar is verplaatst, van de achterzijde naar de bovenkap. Hierdoor is de camera iets makkelijker eenhandig te bedienen, maar het zorgt wel voor een iets groter verschil tussen de bediening van de EOS R1 en de EOS R5 Mark II. 

In de bediening is er overigens nog een verschil, en dat is dat er een extra tab in het menu bijgekomen is, waar alle functies in zitten om de bedieningselementen mee in te stellen. Aan de linkerkant van de camera zit nog een andere verbetering en dat is een grote HDMI type A aansluiting, zodat je eindelijk van die kwetsbare micro-HDMI poort af bent. Net als de eerste R5 heeft de EOS R5 Mark II wel een CFexpress type B en een SD-kaart sleuf. Wie met twee kaarten wil werken, zal dus ook twee verschillende types moeten gebruiken. De R5 II heeft ook een nieuw type kap gekregen om de multi-interface schoen boven op de camera af te dekken. Die dekt inderdaad heel goed af, maar is ook moeilijk weer los te krijgen. In de praktijk heb je daar helaas meestal twee handen en wat kracht voor nodig. Hopelijk wordt dit ontwerp nog wat verfijnd.

Beeldkwaliteit

De sensor van de EOS R5 Mark II heeft hetzelfde aantal pixels als zijn voorganger. Je hoeft dus geen toename in scherpte of detaillering te verwachten. Dat vinden we geen probleem. 45 megapixel is een mooi aantal.

De sensor leest wel sneller uit. Bij gebruik van de elektronische sluiter zorgt dat ervoor dat je minder snel last zult hebben van rolling shutter dan bij de EOS R5. In combinatie met de elektronische sluiter blijft de bitrate 14 bits, ook bij hoge opnamesnelheden. Bij de R5 daalde dat in een aantal instellingen naar 12 bits. Daar staat wel tegenover dat uit de gedetailleerde tests van Photonstophotos blijkt dat het maximale dynamisch bereik van de R5 II iets lager ligt dan van zijn voorganger. Dat is wel gebruikelijk voor BSI-sensoren. Het verschil zal je in de praktijk gelukkig niet snel merken. Verder zitten er twee functies op die in bepaalde gevallen voor een kleine winst in de beeldkwaliteit kunnen zorgen. Met de Pre-continuous mogelijkheid kan je tot een halve seconde voor het moment van afdrukken vastleggen, wat bij een snelheid van 30 beelden per seconde neerkomt op zo’n 15 beelden. De beelden worden bewaard als losse bestanden, waardoor je gemakkelijk het juiste beeld uit kan zoeken. Met deze functie hoef je dus nooit meer het ploppen van een champagnekurk of het opvliegen van een vogel te missen. De camera heeft geen multishot high res mode voor extra resolutie, maar wel een optie om het beeld in de camera softwarematig te vergroten. Daarmee krijg je een viermaal groter jpeg-bestand in de camera. Dat werkt redelijk, maar levert niet echt meer details op. Het is vooral handig als je een bestand in de camera flink moet croppen en dan toch direct wil doorsturen. Ook is er een slimme ruisonderdrukking die kan worden toegepast op raw-bestanden in de camera en die dan een schonere jpeg oplevert. Canon claimt dat beide functies extra goed werken, door de diepgaande kennis van de eigen bestanden. Wie zijn beelden nabewerkt kan dit echter ook in Photoshop of een gespecialiseerd programma als Topaz doen.

De beeldstabilisatie van de EOS R5 II is ook verbeterd tot 8,5 stops in het centrum en dat merk je bij fotografie bij weinig licht en het werken met langere brandpunten.

Video

De grootste verbetering op het gebied van video bij de EOS R5 Mark II zit niet op de sensor of de processor, maar daaromheen. Dan hebben we het over de koelsleuven die aan de onderkant en de linkerzijkant zitten. In combinatie met een betere heatsink koelen die de camera bij langere video-opnames beter. Voor extra koeling kan de camera worden voorzien van een grip die actief lucht door de koelsleuven blaast. Maar ook zonder die grip kan je bij kamertemperatuur 8K opnames maken van meer dan een uur en in 4K Fine tot een uur of zes. De temperatuurmeter kruipt dan wel langzaam richting rood, maar met de originele R5 zou de opname al lang gestopt zijn. Canon heeft de voornaamste kritiek op de videomogelijkheden van de eerste R5, oververhitting, dus effectief aangepakt. Dat zorgt ervoor dat je nu eindelijk volop gebruik kan maken van de videomogelijkheden, en die zijn nog uitgebreider dan op de R5. Zo heeft de EOS R5 Mark II 8K Raw tot 60 beelden per seconde en 4K SRaw tot 60 beelden per seconde in 12 bit en DCI, dus met een iets breder beeld (8192×4320 of 4092×2160) dan het meer gebruikelijke UHD (Ultra HD, 3840×2160 pixels). Beide maken gebruik van de volledige breedte van de sensor. In UHD 4K kan je zowel met oversampeling filmen tot 30 beelden per seconde als met iets minder scherpe subsampling. In dat laatste geval kan je wel filmen met 120 beelden per seconde of met een crop, wat handig kan zijn als je wat extra bereik nodig hebt. Vreemd genoeg ontbreekt de mogelijkheid van 4K/60p video met oversampeling of 8K60p zonder raw, dat makkelijk omgezet zou kunnen worden naar 4K60p. De R6 II heeft wel een 4K60p met oversampeling (van een 6K bestand). Voor ervaren filmers is het ook goed nieuws dat de EOS R5 Mark II eindelijk ook C-log2 heeft. De EOS R5 beschikte enkel over C-log en C-Log3, maar anders dan de naam wellicht doet vermoeden heeft C-log2 een groter dynamisch bereik dan C-log3. De EOS R5 Mark II heeft voor het beoordelen van videobeelden nu ook waveforms en false color als optie.

Autofocus

Meer winst kan je behalen met de autofocusmogelijkheden van de EOS R5 Mark II, die nog uitgebreider zijn dan van de EOS R5. De camera heeft meer autofocuspunten en een snellere uitlezing. Selecteren van de autofocuspunten werkt snel en makkelijk met de Eye Control AF. Voor het beste resultaat moet je die een aantal keren calibreren, en het werkt niet voor iedereen even goed. Ons beviel het systeem tijdens de test prima en we vinden het echt een aanwinst. De EOS R5 Mark II heeft dezelfde Ai-algoritmes voor de autofocus als de EOS R1. De EOS R5 Mark II is dus getraind om situaties in voetbal, basketbal en volleybal te herkennen en de camera kan hierdoor het autofocusveld verleggen op basis van de beweging van de bal. Omdat de verschillende mogelijkheden (Eye Control en Action Priority) elkaar soms in de weg kunnen zitten, is het wel belangrijk om even te leren wat het systeem doet in je eigen specifieke situatie en met jouw eigen instellingen. Een mogelijkheid die nieuw is voor Canon is de optie om gezichten in een geheugen te zetten en die zelfs een volgorde te geven op basis van hoe belangrijk ze zijn. De camera zal dan scherpstellen op een geselecteerd persoon zodra hij of zij in beeld verschijnt. De onderwerpsherkenning is ook flink verbeterd en herkent nu bijvoorbeeld makkelijk (boven)lichamen, zelfs als gezichten niet te zien zijn.

Met de toename van het aantal onderwerpen dat de camera kan herkennen, is het maar goed dat je de selectie van het type onderwerp nu ook automatisch aan de camera kan overlaten. In de praktijk werkt dat behoorlijk goed en je ziet aan de plaats en grootte van het autofocusvak wat de camera selecteert.

Bijzondere functies

De EOS R5 Mark II heeft twee functies die we nog niet eerder op een ‘5’ zagen: Eye Control AF en Pre-Continuous. De Eye Control AF is afkomstig van de EOS R3, maar is volgens Canon weer verfijnd en zou nu (nog) beter moeten werken. Het systeem werkt na calibreren best heel fijn, behalve bij ons bij een aantal staande opnames. Extra calibreren kan dan helpen. Als het werkt, is het echt een fijne optie om te hebben, omdat het doorgaans sneller is om het autofocusveld te verplaatsen door simpel naar een onderwerp te kijken, dan door het te verplaatsen met de joystick. Hoe goed het werkt, lijkt wel persoonsgebonden te zijn. Bij de een is het bijna feilloos, terwijl een kleine groep het nooit goed aan de praat lijkt te krijgen. Een andere bijzondere functie is Pre-Continuous.

Canon is daar zeker niet de eerste mee, maar het is niettemin fijn om het eindelijk op de EOS R5 te hebben. Het kan een halve seconde aan foto’s of maximaal 15 foto’s bufferen. Als je het magische moment net voorbij hebt zien komen en je drukt de ontspanknop helemaal in, dan heb je het dus niet gemist. Zowel bij sport- als natuurfotografie heeft dit grote voordelen.

Ten opzichte van de concurrentie

De Canon EOS R5 Mark II heeft in zijn prijsklasse flinke concurrentie in de vorm van de Nikon Z8 en de Sony A7R V. De Nikon Z8 heeft net als de EOS R5 Mark II een BSI sensor met snelle uitlezing. Die van de Z8 is zelfs zo snel, dat Nikon de stap heeft gezet om de camera helemaal geen fysieke sluiter meer te geven. De Z8 heeft ook uitstekende videomogelijkheden die zeker met die van de EOS R5 Mark II kunnen wedijveren. De Z8 heeft echter weer geen Eye Control AF, als je dat fijn vindt. De Sony A7R V scoort ten opzichte van de EOS R5 Mark II met zijn hogere resolutie van 60 megapixel, zelfs met multishot high res als je nog meer nodig hebt, een fraaie 9,44 megapixelzoeker en een scherm dat zowel horizontaal als verticaal kan kantelen en ook nog eens draaibaar is. De Sony kan echter niet in 8K op 60p filmen of raw video intern opnemen en ook de opnamesnelheid voor foto’s blijft met 10 beelden per seconde, zowel met mechanische als elektronische sluiter, flink achter bij de Canon (en de Nikon). De snellere modellen van Sony zoals de A1 en de A9 III zijn flink wat duurder dan de EOS R5 Mark II. Wat zowel Sony als Nikon in ieder geval wel voor hebben op de EOS R5 Mark II is een bajonet waar meerdere fabrikanten objectieven voor ontwerpen. Voor kleinbeeld is Canon voorlopig de enige objectievenfabrikant voor de R-camera’s. Dat beperkt de keus toch wel.

Review: Canon EOS R5 – Focus Review (focus-review.com)

Conclusie test Canon EOS R5 Mark II