Full Review Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF – lichtsterke supergroothoek

0

De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF is een groothoekobjectief voor kleinbeeldcamera’s met autofocus en een beeldhoek van meer dan 130 graden. Daarmee is het het meest groothoekhoekige objectief met autofocus van dit moment. Tenminste, als je een Nikon of Sony camera hebt. Op andere merken zal je toch nog steeds met de hand moeten scherpstellen. Wat dit objectief extra bijzonder maakt, is de relatief hoge lichtsterkte en het feit dat je toch gewone 77mm schroeffilters kan gebruiken.

TESTRESULTATEN Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF:

VOORDELEN

NADELEN

  • Grootste groothoek met AF

  • Lichtsterk

  • 77 mm filters

  • Weinig vertekening

  • Geen AF voor Canon of Panasonic

Voor liefhebbers van ultragroothoekfotografie is de Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF een heel aantrekkelijk objectief.

Introductie

Groothoeken worden steeds extremer. Voor kleinbeeldcamera’s zijn een 35mm en een 28mm al groothoek. Vanaf 20 en 18mm valt snel de term ‘supergroothoek’. Objectieven met een brandpunt van 16 en 14mm zijn extreme groothoeken. Een groothoek van 10 of 12mm was een aantal jaren geleden heel exotisch en ook eigenlijk een objectief waar je optisch niet al te veel van mocht verwachten. Maar 12mm is tegenwoordig niet meer zo ongebruikelijk, zelfs niet voor zoomobjectieven, en de kwaliteit wordt ook steeds beter. Laowa gaat daar voor kleinbeeld systeemcamera’s nog eens flink overheen met de 9mm F5.6 FF RL.

De Loawa 10m F2.8 Zero-D FF nodigt uit tot spelen en het vinden van ongebruikelijke opnames. F2.8, 1/100e sec, ISO 6400, Sony A7C R

De nieuwe Loawa 10m F2.8 Zero-D FF is net iets minder extreem qua beeldhoek, maar heeft wel een paar voordelen die in de praktijk heel handig kunnen zijn. Het extreem korte brandpunt van 10mm levert een beeldhoek op van meer dan 130 graden, zonder de bolvormige vertekening van een fisheye. Het is dus een zogenaamd rectalineair objectief. Rechte lijnen in het onderwerpen blijven dus ook vrijwel recht. Laowa noemt dit ontwerp Zero-D, met de D van Distortion, ofwel vertekening. Dat wil niet zeggen dat je geen vertekening hebt. Onderwerpen aan de rand van het beeld worden uitgerekt weergegeven. Dat heeft met perspectief en relatieve afstand tot je onderwerp te maken. Dat is normaal voor ultragroothoeken en geen kwestie van een slecht lensontwerp. Je kan daar creatief gebruik van maken, of proberen het te voorkomen door je compositie zo te kiezen dat het juist niet opvalt.

Kantle je het objectief iets omhoog of omlaag, dan krijg je een hele sterke perspectiefwerken en gaan evenwijdige lijnen wijken. Dat kan je gebruiken om bijvoorbeeld hoogte te benadrukken.
Hou je de camera waterpas, dan zie je weinig perspectivische vertekening, omdat bijvoorbeeld gebouwen keurig rechtop blijven staan en evenwijdige lijnen ook mooi evenwijdig blijven lopen. Je kan dan wel spelen met het feit dat dingen in de voorgrond verhoudingsgewijs veel groter worden dan dingen in de achtergrond.
Soms is het dan wel zoeken naar een goede invulling van de voorgrond, maar met wat creativiteit is daar vaak ook wel wat op te vinden.

De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF heeft niet het allerkortste brandpunt voor kleinbeeld. Laowa zelf maakt bijvoorbeeld ook nog een 9mm F5.6. Die is nog iets wijder, maar veel minder lichtsterk. Die 9mm mist ook nog iets dat deze 10mm wel heeft en dat is autofocus. De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF is het eerste objectief van Laowa met autofocus. Voor hele korte brandpunten lijkt autofocus minder belangrijk, maar er zijn toch twee goede redenen waarom het wel degelijk fijn is om te hebben. Ten eerste is met zo’n grote groothoek alles in beeld vrij klein en is er redelijk wat scherptediepte. Hierdoor is het lastig om de scherpte te beoordelen zonder het beeld eerst wat te vergroten. Dat kost altijd wat tijd. Bij de 9mm moet je een customknop opofferen om dat vergroten in te stellen, omdat het objectief niet elektronisch gekoppeld is. De 10mm F2.8 communiceert wel met de camera, dus zelfs als je handmatig scherptstelt, kan je instellen dat het beeld automatisch vergroot wordt zodra je aan de scherpstelring draait.

De Loawa 10m F2.8 Zero-D FF is ook prima voor nachtopnames. Het heeft een hoge lichtsterkte en de IBIS werkt goed. Als je het diafragma wat sluit krijg je ook prachtige sterretjes rond lichtbronnen. F5.6, 1/125e sec, ISO 3200.

Een tweede reden waarom AF best handig is, is de relatief hoge lichtsterkte van F2.8. Bij de 9mm heb je met een maximale lichtsterkte van F5.6 al zoveel scherptediepte, dat je alleen bij close-ups moet opletten met je scherpstelling. Bij de 10mm zit je er op volle opening sneller naast als je niet goed scherpstelt. Een derde reden is ook nog de al eerder genoemde elektronische koppeling. Doordat de camera het brandpunt weet, werkt ook de ingebouwde beeldstabilisatie automatisch goed, zonder dat je deze handmatig op de camera in hoeft te stellen. Al deze voordelen gelden echter alleen voor camera’s van Nikon met een Z-vatting of voor Sony camera’s. Het objectief is ook verkrijgbaar met een Canon R-bajonet of een L-vatting voor Sigma, Panasonic en Leica, maar dan zonder autofocus.

Bouw

De voorgaande objectieven van Laowa oogden vrij klassiek, met een fijn gekartelde scherpstelring, een diafragmaring en ingegraveerde afstand- en scherptediepteschalen. De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF breekt volledig met die traditie. Het is een vrij breed, maar kort objectief met een beetje blauwgrijze kleur in plaats van het gebruikelijke zwart. Het patroon op de scherpstelring loopt diagonaal en de scherpstelring zelf is niet helemaal rond, maar heeft twee wat afgeplatte zijkanten. Het ziet er fraai uit, al zal misschien niet iedereen even gecharmeerd zijn van hoe het objectief op een zwarte camerabehuizing er uit ziet. De platte kanten op het objectief zijn in de praktijk best prettig en geven wat extra grip. Het objectief heeft geen diafragmaring, maar wel een AF/MF schakelaar. De zonnekap is kort en kan (met wat moeite) worden verwijderd en zelfs omgekeerd worden teruggezet voor transport. Al maakt dat niet veel uit, omdat de zonnekap sowieso weinig uitsteekt. Op de voorzijde kunnen 77mm schroeffilters worden geplaatst en dat is voor een lichtsterke ultragroothoek wel heel bijzonder.

Het optisch ontwerp bestaat uit 15 elementen in 9 groepen. Het objectief heeft 2 asferische elementen en 3 elementen van ED glas, van glas met een lage brekingsindex. Naast de autofocus is ook weersbestendigheid een noviteit voor Laowa. Voor puur mechanische objectieven was dat minder belangrijk. Voor een objectief met elektronica, met chips en motortjes binnenin, is dat wel van belang. Het objectief heeft tenminste een pakking op de bajonet en lijkt ook van binnen afgedicht te zijn.

Scherpstelling

De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF is het eerste objectief van Laowa met autofocus. Het is bijna opvallend hoe probleemloos de autofocus werkt. Natuurlijk heeft een supergroothoek redelijk wat scherptediepte, zelfs bij F2.8, zodat je het niet zo ziet als de scherpstelling een paar centimeter voor of achter je onderwerp zit. Maar veel marge heb je op een 60 megapixel camera ook niet. In de praktijk ligt de scherpte keurig waar je je scherpstelveld hebt geplaatst. De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF stelt vrij stil en snel scherp. De scherpstelling is inwendig en de focusgroep is vermoedelijk vrij klein, dus dat helpt.

De kortste instelafstand is 12 centimeter, en dat is gemeten vanaf de sensor. Die instelafstand levert een vergrotingsmaatstaf op van 0,24x of bijna 1:4 en voor een ultragroothoek is dat heel goed. Je zit dan echter wel bijna met je zonnekap tegen je onderwerp aan. De zonnekap is zo kort dat het verwijderen ervan nauwelijks verschil maakt. Om dan nog licht tussen je onderwerp en het objectief te krijgen, is een hele uitdaging.

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit is dik in orde. In het centrum is de Loawa 10m F2.8 Zero-D FF al behoorlijk scherp, maar wat eigenlijk nog belangrijker is, is dat het verloop naar de hoeken niet heel groot is. Bij de 10mm van Voigtlander krijg je de hoeken eigenlijk nooit helemaal echt scherp, zelfs niet met diafragmeren. De 9mm van Loawa doet het op dit punt al beter, maar nog niet zo goed als deze 10mm. Het objectief wordt in Lightroom herkend en er is een profiel beschikbaar.

Er is op volle opening nog wat lichtafval zichtbaar, maar in deze opname is dat eigenlijk zelfs wel mooi. F2.8, 1/400e sec, ISO 1600, Sony A7C R

De Laowa heeft wat last van lichtafval, maar met de correcties aan is die redelijk gering. Op volle opening is er dan nog een vignetje zichtbaar, maar dat is lang niet altijd storend. De vertekening is ook vrij laag. Helemaal 0% is het niet, maar voor de meeste onderwerpen zal het geen probleem zijn. Voor kritisch werk zal je wellicht iets willen corrigeren. Chromatische aberraties zitten er ook in de hoeken, maar ook deze laten zich gemakkelijk corrigeren Lightroom.

Met een 10mm moet je soms wat zoeken naar andere composities. Als de hoeken van je weglopen, valt bijvoorbeeld de perspectivische vertekening niet zo op. F8, 1/250e sec, ISO 64, Sony A7C R

 

 Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF
 specificaties
  
beeldhoek (diag)

130°4’

sensorformaat

kleinbeeld

min. instelafstand

12 cm

filterdiameter

77 mm

diafragmalamellen

AF: 5 / MF: 5 of 14

beeldstabilisator

nee

afmetingen (dxl)

82x71mm

gewicht

420 gr

bajonetaansluiting

AF: Sony E en Nikon Z MF: Canon RF, L-vatting, 14 diafragmalamellen: Sony, Nikon Z, Canon RF, L-vatting

bijzonderheden

grootste groothoek met autofocus

importeur

www.lanteos.com

verkoopprijs

€ 979,-

  
scheidend vermogen/108,5
contrast/108,5
chromatische aberratie/54,5
vertekening/55
vignettering/54
autofocus/54,5
overstraling/54,5
uitvoering/109
  
eindwaardering8,8

Conclusie test Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF

De Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF is misschien wel het beste objectief in dit bereik, en dan heeft het ook nog eens autofocus.

Laowa heeft al veel ervaring met ultragroothoekobjectieven en dat zie je terug in deze Laowa 10mm F2.8 Zero-D FF. De lichtafval is voor een objectief met zo’n grote beeldhoek gering, de scherpte in de hoeken is relatief goed en de vertekening is laag, zelfs zonder lenscorrecties. Dan heeft het objectief ook nog eens een hoge lichtsterkte en autofocus. De prijs is niet echt laag, maar gezien de bijzondere eigenschappen is de Laowa het meer dan waard.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in