Review Loawa 17mm  F4 Zero-D Tilt Shift en Shift

De 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift bieden weer wat meer mogelijkheden dan eerdere shift-objectieven van Laowa.

Introductie

De 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift zijn niet de eerste shiftobjectieven van Laowa. Jaren terug had het merk al een 15mm macro-objectief dat kon shiften. Inmiddels heeft Loawa een 15mm F4.5 Zero-D Shiftobjectief en een 20mm F4 Zero-D Shift  en zelfs een 12-24mm F5.6 Zoom Shift. Wie liever langere brandpunten heeft voor product, portret of miniatuurfotografie kan bij Loawa ook terecht voor een 35mm, 55mm en 100mm objectief met zowel shift als tilt-mogelijkheden. De nieuwe 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift komt tussen de 15 en de 20mm in. Er is een versie met enkel shift, tot 11mm voor kleinbeeld en een versie die zowel een 12mm shift als 12 graden tiltverstelling biedt. De beeldcirkel is groot genoeg om ook op middenformaat verstellingen mogelijk te maken, tot 8mm en 10 graden. De 15mm Shift van Laowa en ook de EOS EF 17mm F4 TSE van Canon hebben beide een bolle frontlens, waardoor je er geen filters mee kan gebruiken. Met de  17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift kan je gewoon 86mm schroeffilters gebruiken, waardoor je bijvoorbeeld polarisatiefilters kan gebruiken om reflecties te verminderen, of variabele ND-filters als je ermee zou willen filmen. Nog een bijzonderheid is de roteerbare Arca-Swiss voet.

Tilt en Shift

Tilt- en tiltshiftmogelijkheden bij groothoekobjectieven bieden verschillende voordelen. Ze worden veel gebruikt om te voorkomen dat gebouwen in de foto achter over lijken te vallen. Dat effect ontstaat wanneer je de camera kantelt om een wat hoger gebouw helemaal op de foto te zetten. Met een shiftobjectief kan je het objectief omhoog schuiven zonder dat je de camera hoeft te kantelen. Hierdoor blijft het gebouw keurig rechtop staan. Deze techniek kan je ook gebruiken in de landschapsfotografie. Fotografeer je een berg van dichtbij en moet je daarbij je camera kantelen, dan lijkt die berg naar boven steeds kleiner te worden. Met een shiftobjectief voorkom je dat. Met een tiltshiftobjectief kan je echter nog veel meer. Ronde voorwerpen worden bij groothoeken ovaalvormig als ze aan de rand van het beeld staan. Met een shiftverstelling kan je de camera draaien tot het ronde voorwerp in het midden staat en geen vervorming meer heeft. Met een shiftverstelling kan je het daarna naar de rand verplaatsen, zonder dat het extra vervormt. Het geeft je veel controle over perspectief en compositie.

Omdat het objectief een eigen statiefaansluiting heeft, kan je de camera achter het objectief verschuiven of verdraaien. Dat is niet alleen makkelijk om van staand naar liggend beeld te wisselen, maar ook om perfecte panorama’s te maken. Als je de camera met behulp van de shift-functie naar links en rechts verschuift, terwijl je het objectief laat staan, krijg je opnames die je perfect aan elkaar kan plakken. Dat lukt niet altijd als je de camera op statief hebt staan en het objectief verschuift. Dan kan je namelijk weleens parallaxproblemen krijgen.

Bouw

De Laowa 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift zijn volledig mechanische objectieven. Door het ontbreken van elektronische koppeling met de camera geven ze geen Exif informatie aan de camera door. Dat heeft voor- en nadelen. Het nadeel is dat je bij het scherpstellen het diafragma handmatig open moet draaien en weer sluiten als je heel nauwkeurig wilt werken. Bij bijvoorbeeld de Canon TSE-objectieven gaat dat automatisch. Het voordeel is dat het objectief makkelijk 360 graden kan roteren. Het is dus makkelijker om verstellingen in iedere gewenste richting te maken. Ook kunnen de shift en tiltverstelling hierdoor onafhankelijk van elkaar worden uitgevoerd. De statiefvoet heeft een Arca Swiss voet en past dus op veel statieven zonder extra snelkoppelplaat. De objectieven zijn verkrijgbaar in 6 verschillende vattingen voor spiegelloze camera’s. De knoppen kunnen bij Panasonic S5 en S1 mark II camera’s een probleem geven omdat ze tegen het prisma aan kunnen komen. Verstelmogelijkheden zijn daardoor beperkt bij deze modellen.

Scherpstelling

De Laowa 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift kan je enkel handmatig scherpstellen. Bij de tilt-shiftversie komt daar nog wel bij dat je het scherptevlak kan kantelen. Dat zorgt niet voor meer scherptediepte in absolute zin, maar wel voor een grotere beheersing over de ligging van de scherpte. Als het je beter uitkomt om de scherptediepte te benutten in een horizontaal vlak, om bijvoorbeeld een landschap van voor naar achter scherp te krijgen, dan kan dat. De kortste instelafstand is 25 centimeter en dat zorgt voor een vergrotingsmaatstaf van 0,13x.

Beeldkwaliteit

De Laowa 17mm F4 Zero-D Tilt en Tilt-Shift zijn Zero-D objectieven. Dat wil zeggen dat ze zero distortion zouden moeten hebben. Geen ton- of kussenvormige vertekening dus. Met de 15mm en 20mm Zero-D objectieven is de vertekening inderdaad erg minimaal. Voor shift-objectieven is dat extra belangrijk, omdat je de vertekening niet met lensprofielen kan wegwerken. Dat komt doordat vertekening  – als die aanwezig is – na het maken van een verstelling niet meer symmetrisch is. Voor shift-objectieven is daarom de afwezigheid van vertekening van groot belang. Laowa claimt ook dat de scherpte over het beeldveld egaal is. Dat is iets dat we ook al eerder gezien hebben bij de 15mm. Dat is in het centrum niet de scherpste groothoek die er is, maar het scherpteverloop naar de hoeken toe is heel gering. Voor landschap- en architectuurfotografie heb je dat liever dan de allerhoogste scherpte in het midden, maar wollige hoeken.