Review: Panasonic Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 – supergrootboek tot standaard in handige meeneemverpakking

De Panasonic Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is een ideale metgezel voor reislustige fotografen en vloggers.

Introductie

De Panasonic Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is een supercompact objectief voor de kleinbeeld Lumix camera’s met een opmerkelijk zoombereik. Dat bereik loopt van maar liefst 18mm groothoek tot 40mm standaard. Panasonic heeft ook al een compacte zoom, de Lumix S 20-60mm F3.5-5.6, die van 20mm tot 60mm gaat en die iets lichtsterker is. Voor bijvoorbeeld landschapsfotografen en vloggers is die extra 2mm aan de groothoekkant erg aantrekkelijk en weegt de extra groothoek ruimschoots op tegen de iets minder lange telestand. De Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is ook veel kleiner in ingeschoven toestand dan de 20-60mm. Het objectief is met een lengte van 41mm 36mm korter dan de 20-60mm zoom. Dat is bijna de helft. Met de 18-40mm er op is een Lumix camera dan ook makkelijker mee te nemen dan de met 20-60mm. De Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is zoveel kleiner doordat het een zoom is die voor gebruik uitgeschoven moet worden, net als bijvoorbeeld de Lumix 12-32mm voor Micro Four Thirds. Dat doe je door de zoomring van de opgevouwen positie naar de 28mm stand te draaien. Het wordt dan zo’n 3cm langer. Je moet dus een extra handeling doen voor je met het objectief aan de slag kan. Vergeet je dat, dan waarschuwt de camera je daarvoor. De Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is ook bijna een stop minder lichtsterk dan de 20-60mm. Ook dat helpt om het niet alleen korter, maar ook slanker en lichter te houden.

De lage lichtsterkte en de compacte afmetingen zouden wellicht de indruk kunnen wekken dat het hier om een goedkope, inferieure kitzoom zou gaan, maar dat is zeker niet het geval. De Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 voelt verrassend degelijk aan en de beeldkwaliteit mag er ook zijn. Het objectief heeft geen ingebouwde stabilisatie. De Lumix camera’s hebben echter allemaal ingebouwde beeldstabilisatie die met deze korte brandpunten prima overweg kunnen.

Bouw

De Panasonic Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 is dus een zoomobjectief dat je extra in kan schuiven wanneer je hem niet gebruikt. Dat zorgt voor een bijzonder korte lengte van 40,9mm. De diameter is met 68mm ook al niet groot en de filtermaat is maar 62mm. Dankzij de kunststof behuizing weegt het objectief ook maar 155 gram. Dat is minder dan de helft van de 20-60mm, die 350 gram weegt. Het is daarmee het ideale objectief om bijvoorbeeld op de eveneens compacte Lumix S9 te hebben, de camera waarmee we dit objectief ook vooral hebben gebruikt. Met de S9 vormt de Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 een hele compacte set die je makkelijk meeneemt en die fijn is in het gebruik. Het objectief heeft wel een metalen bajonet en het is zowel intern als rond de bajonet voorzien van pakkingen om het weerbestendig en vorstbestendig te maken. Dat is voor deze prijs en afmetingen extra bijzonder.

Het objectief heeft een smalle scherpstelring aan de voorzijde en een vrijwel even smalle zoomring daar net achter. Beide draaien mooi soepel met voldoende weerstand om ze lekker te kunnen bedienen. Ook dat draagt bij aan het gevoel dat Panasonic echt aandacht aan dit objectief heeft besteed.

De enige schakelaar die er verder nog op zit, is een AF-MF schakelaar om van autofocus naar handmatige scherpstelling te kunnen gaan en weer terug. Het optisch ontwerp lijkt met 8 lenzen in 7 groepen misschien wat eenvoudig, maar drie van die lenzen zijn asferisch, twee zijn van ED-glas en 1 van UHR-glas.

Het voorste lenselement is verder nog van een fluorcoating voorzien zodat het makkelijk schoon te houden is.

Scherpstelling

Het objectief stelt behoorlijk snel scherp. Dat is niet zo verwonderlijk voor een objectief dat zo klein en licht is als dit en dat ook nog eens veel scherptediepte heeft, zelfs op de grootste diafragma-openingen. Het is ook nog eens lekker stil. Wat wel opvalt is dat ook de focus breathing goed onderdrukt is. Er is nog wel een beetje focus breathing, maar het is niet veel. Voor vloggers die bijvoorbeeld producten in beeld laten zien, waarbij de scherpstelling van een gezicht naar een product op korte afstand en weer terug naar een gezicht gaat, is dat goed nieuws. Je hebt dan geen last van een zoom effect dat optreedt bij objectieven met veel focus breathing.

De kortste instelafstand varieert met de zoomstand. Op 18mm is dat 15cm en op 40mm 35cm. De beste vergroting haal je op de 21mm stand en die is dan 0,28x. Voldoende voor een close-upje, maar natuurlijk geen macro. Dat mag je van een objectief als dit natuurlijk niet verwachten.

Beeldkwaliteit

De scherpte en het contrast van de Lumix S 18-40mm F4.5-6.3 zijn verrassend goed. Verrassend omdat je dat van zo’n klein objectief misschien niet verwacht. Op 18mm is er wel een verloop van de scherpte in de uiterste hoeken, maar voor zo’n grote groothoek is dat niet ongebruikelijk. Diafragmeren naar F8 of F11 helpt om in een landschapsopname de hoeken er ook goed op te hebben. Chromatische aberraties zijn verrassend goed onderdrukt, zelfs met de correcties uit zie je er nauwelijks iets van en dat is knap. Vertekening is er met de correcties uit wel degelijk, en ook na het toepassen van de lenscorrecties (in de camera of in de software) is er op 18mm nog een klein spoortje vertekening te zien, maar dat is niet veel en zal in de praktijk niet erg storen. Lichtafval verwacht je bij zo’n compacte groothoek zeker en is er ook zeker. De lenscorrecties rekenen er voor een deel mee af, maar zeker op de groothoekstanden is er ook na correcties nog best wel wat lichtafval zichtbaar. Het wordt iets minder met diafragmeren, maar helemaal verdwijnen doet het niet. Alleen op de 40mm stand is het nauwelijks zichtbaar. Dat Panasonic het niet helemaal corrigeert vinden we een goed idee. Deels omdat de correctie van de lichtafval zorgt voor een verlies van dynamisch bereik in de hoeken en deels omdat zo’n vignetje om de foto lang niet altijd erg is. Het zorgt er namelijk voor dat het centrum van je beeld, waar meestal je onderwerp zit, iets helderder is en dat krijgt dan meer aandacht. Wie het toch helemaal egaal wil hebben qua licht, kan het nog verder corrigeren in de nabewerking. Anderen vinden juist een nog steviger vignet wel mooi. Dat is een kwestie van smaak. Zonnesterren zijn niet echt geweldig op dit objectief en je moet er flink voor diafragmeren om ze te krijgen. Het bokeh is daarentegen ook niet echt storend en dat is voor een objectief dat groothoekig en niet zo lichtsterk is, best wel weer oké. Het objectief heeft verder weinig last van overstraling of contrastverlies bij fotograferen met de zon in beeld.

Conclusie test Panasonic Lumix S 18-40mm F4.5-6.3