Full Review Leica M EV1 – De (meet)zoeker wordt elektronisch

De Leica M EV1 is nog steeds een Leica M, maar de gebruikerservaring is toch anders.

Introductie Leica M EV1

Geen camera is zo iconisch als de Leica M. De camera heeft al zo’n 70 jaar dezelfde herkenbare vormgeving, met vlakke voor- en achterkant, afgeronde hoeken en een getrapte bovenplaat waardoor de bovenkant van de knoppen vrijwel gelijk liggen aan de rest van de bovenkap. Maar het meest kenmerkende aspect van Leica M camera’s is de meetzoeker links op de hoek. Het is dan ook een hele stap van Leica om een M uit te brengen zonder die meetzoeker. Daarmee gaat de M iets meer lijken op normale spiegelloze camera’s, maar natuurlijk niet helemaal. Voor diegenen die een echte spiegelloze Leica willen is er de SL-serie. Die heeft niet alleen een elektronische zoeker, maar ook ingebouwde beeldstabilisatie, een kantelbaar scherm, video en autofocus. Dat heeft de Leica M, en ook de nieuwe Leica M EV1 allemaal niet. Ook de M EV1 voelt nog steeds aan als een klassieke Leica M: strak, minimalistisch en tijdloos. En met de Leica M EV1 kan je alleen maar fotograferen.

Elektronische zoeker

De Leica M EV1 is een logische evolutie, maar zeker geen vervanging van de M-camera’s met meetzoeker. Logisch omdat de Leica M in feite altijd al een spiegelloze systeemcamera was, nog voordat die term gebruikt werd om er de huidige klasse systeemcamera’s mee aan te duiden. Systeemcamera’s van andere merken hebben echter geen optische zoeker, maar een elektronische. Geen gek idee van Leica om hetzelfde te doen. Tegelijkertijd is de EV1 geen vervanging van bijvoorbeeld een M11, omdat de elektronische zoeker van de M EV1 voordelen heeft, maar ook enkele nadelen en een andere gebruikerservaring biedt. Met een optische meetzoeker kan je zonder enige vertraging direct je onderwerp bekijken, zelfs als het heel donker is en tegelijk de omgeving in de gaten houden. Dat kan omdat de meetzoeker meer laat zien dan het beeld dat je opneemt. Hierdoor kan je bij straatfotografie zo mooi mensen het beeld in zien lopen, waardoor je je opnames perfect kan timen. Het scherpstellen met een meetzoeker met ten opzichte van elkaar verschuivende vlakken is iets dat je je eigen moet maken, maar als je daar eenmaal vertrouwd mee bent, dan werkt het snel en vergt het overstappen naar een elektronische zoeker ook best weer enige gewenning. Daar staan dan weer de nodige voordelen tegenover. Met zo’n elektronische zoeker kan je direct zien wat het effect van de instellingen van de camera zijn.

Zo zie je wat het gekozen profiel doet en of je beeld iets te licht of te donker is en de witbalans wel goed staat ingesteld. Dat zijn gemakken waar veel fotografen aan gewend zijn en die ze wellicht ook niet willen missen in een Leica. Een ander voordeel is dat je bij het fotograferen in zwart-wit, het beeld ook in zwart-wit al in de zoeker te zien krijgt. Dat geeft een veel betere indruk van hoe je opname eruit komt te zien dan met een meetzoeker, waar je de kleuren zelf maar weg moet denken. Er zijn zelfs fotografen die wel in kleur fotograferen, maar toch de voorkeur geven aan een zwart-wit zoekerbeeld, omdat je daardoor meer oog krijgt voor licht en donker en contrast in het beeld. Wie die voordelen wel wil, maar een meetzoeker niet wil missen, kan overigens ook een M10 of M11 voorzien van Leica’s elektronische opsteekzoeker, de Visoflex 2. Die is al een paar jaar oud en de resolutie is met 3,68 megapixel wat lager dan de 5,76 megapixel van de zoeker in de M EV1. Ook wordt de camera er natuurlijk wat minder compact door, maar dan beschik je wel over beide opties wat zoekers betreft.

Bouw en bediening

Verder is de Leica M EV1 toch wel een echte Leica gebleven. De hele vormgeving, compleet met rode stip midden op de camera, is onmiskenbaar Leica. De afgeronde hoeken, vlakke voor- en achterkant en getrapte bovenplaat zijn allemaal gebleven. Door het ontbreken van de kenmerkende meetzoeker is de body wel wat lichter geworden en dat voel je. De onderkant van de accu is een deel van de bodem van de body en in het accu-compartiment huist ook de enkele SD-kaartsleuf. Dat wil niet zeggen dat je met de camera geen back-up geheugen hebt. De M EV1 heeft namelijk ook 64 Gb intern geheugen, dat je als tweede kaart kan instellen, of als eerste, als je bijvoorbeeld vergeten bent om SD-kaarten mee te nemen. De beelden kunnen intern naar een SD-kaart worden gekopieerd of direct met de Leica App worden gedownload naar een smartphone. De body is natuurlijk volledig van metaal en voelt heel degelijk aan, maar – anders dan de SL-modellen die een IP54 waardering hebben – heeft de M EV1 geen extra voorzieningen om de camera weerbestendig te maken.

Het scherm is niet draai- of kantelbaar, maar biedt met 2,3 miljoen pixels wel een goede resolutie en datzelfde geldt voor de 5,76 megapixel zoeker met zijn 0,76x vergroting. De zoeker heeft een instelbare dioptrie van -4 tot +2. Dat is handig voor brildragers en nieuw voor M-gebruikers. Bij de meetzoeker modellen kan je de dioptrie enkel aanpassen door extra lensjes voor het oculair te schroeven. Het hendeltje links naast het objectief dat op de meetzoekercamera’s de kaderlijnen instelt, kan je nu gebruiken voor het oproepen van de scherpstelhulpmiddelen. Het menu is typisch Leica. Door het ontbreken van videomogelijkheden en autofocus is het vrij eenvoudig en intuïtief te bedienen. Wel zit er de optie op voor Leica Content Credentials. Hiermee kan geverifieerd worden of er iets in de bestanden is gewijzigd na het moment van opnemen. Voor bijvoorbeeld fotojournalisten en documentaire fotografen is dat een stuk gereedschap waarmee ze hun integriteit kunnen beschermen. Je kan namelijk aantonen dat de foto ook precies weergeeft wat je zag op het moment dat je de ontspanknop indrukte en dat er niet naderhand aan het beeld gesleuteld is. Een minpuntje is dat de nieuwe zoeker ervoor zorgt dat het aantal opnames dat je met een enkele accu kan nemen meer dan gehalveerd wordt. Gelukkig kan je de accu wel via de USB-C poort bijladen.

Beeldkwaliteit

De sensor is de bekende 60,3 megapixel sensor die ook in Leica M11 zit en net als in die camera biedt Leica twee mogelijkheden om de resolutie die je krijgt kleiner te maken. De eerste is domweg het verkleinen van de grootte van de DNG- of jpeg-bestanden van 60 megapixel naar 36 of 18. De tweede mogelijkheid is om een digitale zoom van 1,3 of 1,8x in te stellen. Dan cropt de camera in het bestand. Met een 35mm objectief krijg je met de 1,3x crop dan ongeveer de beeldhoek van een 50mm objectief, met natuurlijk een kleinere bestandsgrootte. Het leuke is dat je kan kiezen of dat gecropte beeld de hele zoeker moet vullen, of dat je toch liever het 35mm beeld ziet, met kaderlijnen voor de crop. In dat geval krijg je bijna de meetzoekerervaring met het werken met kaderlijnen weer terug en kan je net als bij de meetzoekers zien wanneer er bijvoorbeeld iemand het beeld in komt lopen. Werken in zwart-wit is ook heel prettig met de M EV1, omdat je de zwart-wit weergave in de zoeker in kan stellen. De beeldkwaliteit van de M EV1 is gelijk aan die van de M11 en dat is in één woord: uitstekend. De sensor heeft speciale microlensjes om goed om te kunnen gaan met zowel de nieuwste Leica M-objectieven als de oudere die voor analoge film zijn gemaakt. Hierdoor blijft de scherpte ook met die oudere objectieven tot in de hoeken goed.

Video

Met de Leica M EV1 kan je niet filmen. Niet in 4K, niet in Full HD, gewoon, helemaal niet. Dat is tegenwoordig best bijzonder en ook heel verfrissend. De Leica M EV1 is dus een echte fotocamera. Het idee dat camera’s goedkoper worden als je de videomogelijkheden er vanaf haalt, wordt door de M EV1 wel onderuit gehaald.

Autofocus

Normaal beginnen we in dit deel van de test te vertellen hoe de autofocus werkt, Maar de Leica M EV1 heeft geen autofocus. Handmatig scherpstellen is over het algemeen prettig met de EV-1. De zoeker beschikt over focus peaking en het scherpstelvlak kan vergroot worden. Zo kan je op volle opening heel nauwkeurig scherpstellen. Sluit je het diafragma voor het scherpstellen, dan krijg je meer scherptediepte en wordt het wat lastiger om te zien waar het scherpstelvlak precies ligt. Een meetzoeker is dan in het voordeel. Voor candid straatfotografie is door het ontbreken van autofocus het werken met zone-scherpstelling overigens nog steeds het beste om snel te kunnen reageren. De zoeker gebruik je dan alleen voor de compositie en het controleren van de belichting.

Bijzondere functies

In het gebruik merk je met de Leica M EV1 al snel de voordelen van een elektronische zoeker, en hier en daar ook een nadeeltje. De zoeker, die overigens ook in bijvoorbeeld de Leica Q3 te vinden is, is lekker helder en scherp en laat je exact zien hoe je opname eruit komt te zien, ook als je met objectieven werkt waar de meetzoekercamera’s geen kaderlijnen voor hebben, of gewoon niet voor geschikt zijn. Denk daarbij bijvoorbeeld aan extreme groothoeken zoals de Voigtlander 12mm en 15mm, of macro-objectieven en langere telelenzen die je met een adapter kan gebruiken. Ook kan je voor het eerst het scherpstelveld verleggen en heb je de mogelijkheid om de onscherpte in de opname vooraf te zien. Dat zijn flinke voordelen.

Ten opzichte van de concurrentie

De Leica M EV1 is een bijzondere camera, door de vormgeving, de uitstraling van het merk en het ontbreken van zaken als autofocus, stabilisatie en video. Ook de prijsstelling zorgt ervoor dat er in zijn segment geen vergelijkbare camera’s zijn. Door het vervangen van de meetzoeker door een elektronische zoeker, wordt de M EV1 wel iets meer op een aantal andere camera’s gaat lijken. Wie op zoek is naar de esthetiek die de Leica biedt, zou ook kunnen kiezen voor de Fujifilm X100 VI, die zelfs zowel een hybride doorzichtzoeker als een elektronische zoeker biedt. Maar de Fujifilm heeft een APS-C sensor en geen verwisselbare objectieven. Het meest in de buurt komt de Sony A7C R. Die heeft net als de Leica een 60 megapixel sensor en een zoeker op de linkerhoek. De Sony is beduidend goedkoper en biedt meer: snelle autofocus, 4K video, ingebouwde beeldstabilisatie en een kantel- en draaibaar scherm. De zoeker is wel minder goed, met maar 2,36 megapixels, maar afgezet tegen de andere voordelen biedt de Sony dus duidelijk meer waar voor zijn geld. Maar de Sony mist het pure mechanische gevoel van de Leica objectieven. Die zijn vaak ook compacter, doordat de sensor is aangepast voor het werken met objectieven voor analoge fotografie en door het ontbreken van autofocus. Wil je een Leica, dan vind je een Sony waarschijnlijk niet voldoende en doet de prijs-kwaliteitsverhouding daar niks aan af.

Conclusie test Leica M EV1